خبرگزاری دید: دهها سازمان حقوقبشری در آستانه شصتوسومین نشست شورای حقوقبشر سازمان ملل متحد، از کشورهای عضو خواستهاند ماموریت گزارشگر ویژه سازمانملل در امور حقوقبشر افغانستان را بهطور کامل تمدید کنند و نظارت بینالمللی بر وضعیت حقوقبشر در این کشور ادامه یابد.
این سازمانها در نامهای از اعضای شورای حقوقبشر خواستهاند علاوه بر گزارشهای منظم گزارشگر ویژه، گزارش اختصاصی درباره وضعیت زنان و دختران و گفتوگوی تعاملی ویژه در این زمینه ادامه پیدا کند. آنان همچنین خواستار تهیه یک گزارش جداگانه درباره وضعیت گروههای قومی، دینی و زبانی به حاشیه راندهشده در افغانستان شدهاند.
در این نامه، سازمانهای امضاکننده نسبت به آنچه ادامه محدودیتها و نقض حقوقبشر در افغانستان میخوانند، ابراز نگرانی کرده و به مواردی از جمله بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدشدنهای اجباری، شکنجه، محدودیت علیه خبرنگاران و مدافعان حقوق بشر و مجازاتهای بدنی اشاره کردهاند.
این نهادها همچنین وضعیت زنان و دختران را از مهمترین نگرانیهای حقوقبشری در افغانستان دانسته و گفتهاند که دختران همچنان از آموزش متوسطه و دانشگاه محروماند و زنان با محدودیتهای گسترده در زمینه کار، رفتوآمد و حضور در عرصه عمومی روبهرو هستند.
در بخش دیگری از نامه، از بازگشت اجباری یا اخراج مهاجران افغانستانی از پاکستان، ایران، ترکیه و برخی کشورهای اروپایی ابراز نگرانی شده است. امضاکنندگان هشدار دادهاند که برخی از بازگشتکنندگان ممکن است با خطرات حقوق بشری و امنیتی روبهرو شوند.
سازمانهای حقوقبشری همچنین خواستار عملیاتیشدن سریع سازوکار مستقل تحقیقاتی افغانستان (IIMA) شدهاند؛ سازوکاری که به گفته آنان در اکتوبر ۲۰۲۵ از سوی شورای حقوقبشر در قطعنامه ۶۰/۲ ایجاد شده است. آنان تاکید کردهاند که این سازوکار باید با منابع مالی پایدار و کافی فعالیت خود را آغاز کند و درباره روند عملیاتیشدن آن نیز گزارش منظم ارائه شود.
در این درخواست همچنین بر مشارکت مستقیم و معنادار زنان افغانستان، مدافعان حقوق زنان و جامعه مدنی افغانستان در گفتوگوهای مربوط به آینده این کشور تاکید شده است.
امضاکنندگان در پایان از کشورهای عضو شورای حقوقبشر خواستهاند در شصتوسومین نشست این شورا، قطعنامهای را تصویب کنند که بر ادامه نظارت بر وضعیت حقوقبشر افغانستان، تمدید ماموریت گزارشگر ویژه، توجه ویژه به حقوق زنان و دختران و اقلیتهای قومی و مذهبی، و تقویت سازوکارهای پاسخگویی تاکید داشته باشد.