خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پس از بیش از دو دهه حضور نظامی، نقطهای مهم در کارنامه مداخله نظامی واشنگتن در خاورمیانه به شمار میرود. پنتاگون پایان «عملیات عزم راسخ» را نتیجه کارزار ۱۲ ساله علیه داعش اعلام کرده و خروج نیروها و تجهیزات از اربیل را بخشی از گذار به مرحله جدید همکاری امنیتی با بغداد دانسته است، اما روایت «موفقیت نظامی» واشنگتن، تمام تصویر عراق پس از ۲۰۰۳ را توضیح نمیدهد.
حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ با سرنگونی صدام حسین آغاز شد و پس از سالها اشغال، شورش، خشونت فرقهای و ظهور داعش، ساختار امنیتی و سیاسی عراق دستخوش دگرگونی عمیق شد. پژوهش پروژه «هزینههای جنگ» دانشگاه براون، شمار کشتهشدگان مستقیم در جنگهای عراق و سوریه از ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۳ را حدود ۵۵۰ تا ۵۸۰ هزار نفر برآورد کرده و هزینه جنگ برای آمریکا را تا سال ۲۰۵۰، با احتساب هزینههای آتی مراقبت از کهنهسربازان، حدود ۲.۸۹ تریلیون دالر دانسته است.
از این منظر، خروج از عراق صرفاً یک جابهجایی نظامی نیست؛ واشنگتن حضور مستقیم نظامی خود را پایان داده، اما همکاری اطلاعاتی و آموزشی با بغداد ادامه خواهد یافت و ساختارهای امنیتی ایجادشده طی سالهای گذشته همچنان بخشی از معادله عراق هستند.
اکنون آزمون اصلی برای بغداد آغاز میشود: حفظ امنیت بدون حضور نظامی مستقیم آمریکا و جلوگیری از بازگشت داعش یا تشدید رقابت گروههای مسلح.
بنابراین، خروج نیروهای آمریکایی پایان یک فصل نظامی است، اما میراث سیاسی، امنیتی و انسانی مداخله ۲۰۰۳ همچنان در عراق باقی مانده است.