خبرگزاری دید: همزمان با گسترش برنامه آموزشی یهودیان در یکی از مکاتب باکو و افزایش شمار دانشآموزان این برنامه به بیش از ۱۰۰ تن، سیاستهای دولت جمهوری آذربایجان در قبال فعالیتهای مذهبی بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. در این سیاست میان حمایت از برخی جوامع دینی و محدودیتهای گسترده علیه فعالیتهای اسلامی، بهویژه شیعیان، تفاوت آشکاری وجود دارد.

بر اساس گزارشهای منتشرشده، برنامه آموزشی یهودی در مکتب شماره ۴۶ باکو از سال ۲۰۰۸ فعال است و در کنار برنامه رسمی آموزشی جمهوری آذربایجان، زبان عبری، تاریخ، سنتها و فرهنگ یهودی را آموزش میدهد. شمار دانشآموزان این برنامه اکنون از ۱۰۰ تن گذشته و مسوولان آن بهدلیل افزایش ثبت نام، خواستار فضای آموزشی بزرگتری شدهاند.
در مقابل، گزارش وزارت خارجه آمریکا درباره آزادی ادیان در جمهوری آذربایجان میگوید دولت این کشور اختیار انتصاب و برکناری کارکنان دینی همه مساجد را در اختیار کمیته دولتی امور تشکلهای دینی قرار داده است. این گزارش همچنین از برکناری ۱۸۱ روحانی مسلمان از سال ۲۰۲۲ و بازداشت شماری از فعالان شیعه خبر میدهد؛ مقامهای آذربایجان در برخی موارد «نفوذ ایران» را دلیل اقدامات خود عنوان کردهاند.
دولت باکو در عین حال برای برخی جوامع دینی، از جمله جوامع یهودی، بودجه اختصاص داده است. گزارش ۲۰۲۳ وزارت خارجه آمریکا میگوید دولت آذربایجان در آن سال ۳۵۰ هزار منات (واحد پول جمهوری آذربایجان) برای جامعه یهودیان کوهستانی و همین میزان برای جامعه یهودیان اروپایی اختصاص داده، در حالی که یک میلیون منات نیز به هیأت مسلمانان قفقاز اختصاص یافته است.
این تفاوت در نحوه مدیریت و حمایت از نهادهای مذهبی، پرسشهایی درباره معیارهای دوگانه دولت باکو در قبال جوامع دینی ایجاد کرده است؛ بهویژه آنکه اکثریت جمعیت جمهوری آذربایجان مسلمان و بخش بزرگی از آنان شیعهاند.
از این منظر، مساله اصلی نه توسعه آموزش دینی یک جامعه، بلکه برابری در برخورد دولت با همه جوامع مذهبی و میزان آزادی واقعی آنان در فعالیتهای آموزشی، فرهنگی و دینی است.