خبرگزاری دید: همزمان با افزایش تنش‌های منطقه‌ای و پیش‌روی‌های پیش‌بینی‌ناپذیر انصارالله در جنگ با عربستان سعودی، قرار است امروز امروز دوشنبه ۴ عقرب، مقام‌های ارشد عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه (اعضای پیمان مکه) در تهران گردهم آیند. این رویداد، مهم‌ترین اقدام دیپلماتیک برای مهار و مدیریت بحران امنیتی منطقه، به‌دنبال ناکامی پیمان‌سازی و ائتلاف‌آفرینی نظامی این کشورها علیه جنبش انصارالله یمن است و به همین دلیل، آزمونی مهم برای سنجش ظرفیت دیپلماسی منطقه‌ای شمرده می‌شود.
روی آوردن پیمان مکه به دیپلماسی از آن جهت مهم است که اعضای این پیمان همکاری دفاعی و حفاظت از حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر را در کانون همکاری راهبردی خود قرار داده‌اند و این، پرسش‌هایی درباره نسبت این پیمان با روابط آنان با ایران ایجاد می‌کند.
اولین موضوعی که در تغییر رویکرد اعضای پیمان مکه و به‌ویژه عربستان سعودی به‌عنوان میزبان این پیمان، از هم‌افزایی نظامی ـ امنیتی به تعامل دیپلماتیک با تهران مهم می‌نماید، توجه به این واقعیت است که تکیه بر ترتیبات و تمهیدات دفاعی، به‌تنهایی برای مدیریت تهدیدات امنیتی کافی نیست و عربستان، در کنار تقویت همکاری‌های نظامی با پاکستان و ترکیه، همچنان به کاهش خطر رویارویی مستقیم و جلوگیری از گسترش دامنه بحران نیاز دارد و این، جز از مسیر دیپلماسی و درآمدن از درِ گفت‌وگو، ممکن و میسور نیست.
با وجود این، صرف برگزاری نشست تهران، متضمن حل اختلاف‌های بنیادین میان تهران و عربستان نیست و نتیجه آن به میزان آمادگی طرف‌ها برای پذیرش تعهدات عملی و پیگیری سازوکارهای پایدار وابسته است.
افزون بر این، حضور فرمانده ارتش پاکستان در این نشست، از نقش دوگانه پاکستان در تعامل با ایران و عربستان رونمایی می‌کند: اسلام‌آباد از یک‌سو عضو پیمان مکه با عربستان است و از از این رهگذر با ریاض همکاری دفاعی دارد و از سوی دیگر، تلاش می‌کند ظرفیت ارتباطی و میانجی‌گری میان تهران و بازیگران منطقه‌ای را حفظ کند. با آن که موفقیت پاکستان در این نقش به تقویت جایگاه دیپلماتیک آن می‌انجامد، اما همزمان اسلام‌آباد را در معرض فشارهای متعارض قرار می‌دهد.
در کنار اسلام‌آباد انقره نیز در پی آن است که با مشارکت در این روند، میان تعهدات دفاعی و ضرورت حفظ کانال‌های ارتباطی با تهران، توازن برقرار کند.
فرا و ورای اهداف و انگیزه‌های پیمان مکه از اعزام نمایندگان ارشد خود به تهران، نفس حضور این چهره‌ها در تهران، نشانه آن است که ایران هم در میدان نظامی و امنیتی و هم در حوزه دیپلماسی منطقه‌ای، دارای جایگاهی تعیین‌کننده و انکارناپذیر است و نظم و امنیت امروز و آینده منطقه جز از مجرای تعامل با تهران، نه قابل تعریف و تعیین است و نه قابلیت اجرایی و عملیاتی دارد.
نویسنده: محسن موحد