خبرگزاری دید: در حالی که روز شنبه مراسم تشییع بیش از ۳۰ نفر که در بمبگذاری انتحاری در مسجدی در اسلامآباد ان باختند، برگزار شد، تحلیلگران هشدار دادند که این حمله میتواند بخشی از تلاش گستردهتر برای شعلهور کردن تنشهای فرقهای در این کشور باشد.
یک عامل انتحاری در جریان نماز جمعه، مسجد «خدیجهالکبری» ـ عبادتگاهی متعلق به شیعیان ـ را در منطقه ترلای کلان در جنوبشرق اسلامآباد هدف قرار داد.
عبدالسید، تحلیلگر مقیم سوئد در حوزه درگیریهای افغانستان و پاکستان، گفت شاخه پاکستان داعش که با نام «داعش ولایت پاکستان» (ISPP) شناخته میشود، مسوولیت این حمله را بر عهده گرفتهاست؛ حملهای که به نظر میرسد مرگبارترین عملیات این گروه در پاکستان از زمان تشکیل آن در ماه می ۲۰۱۹ باشد.
سید، بنیانگذار پلتفرم پژوهشی «آکسوس واچ»، گفت: «از زمان تشکیل، داعش ولایت پاکستان حدود ۱۰۰ حمله انجام داده که بیش از دو سوم آنها در بلوچستان رخ دادهاست. این حملات شامل سه بمبگذاری انتحاری علیه اعضای طالبان افغانستان، پولیس و نیروهای امنیتی در بلوچستان بوده است.»
فهد نبیل، رئیس شرکت مشاورهای «جیوپولیتیکال اینسایتس» مستقر در اسلامآباد، گفت پاکستان احتمالاً موضع سختگیرانه خود در قبال کابل را حفظ خواهد کرد و این امر را به آنچه ناکامی افغانستان در اقدام علیه گروههای مسلح ضدپاکستانی خواند، نسبت داد.
او افزود که مقامها احتمالاً یافتههای ابتدایی تحقیقات را به اشتراک خواهند گذاشت و به وجود پیوند احتمالی با افغانستان اشاره خواهند کرد.
نبیل گفت: «روند رو به افزایش حملات تروریستی که سال گذشته شاهد آن بودیم، احتمالاً امسال نیز ادامه خواهد یافت. لازم است تلاشهای جدی برای شناسایی شبکههای تسهیلگر مستقر در داخل و اطراف مراکز بزرگ شهری انجام شود؛ شبکههایی که به گروههای مسلح کمک میکنند تا حملات تروریستی را اجرا کنند.»
شکافهای فرقهای
منظر زیدی، تحلیلگر امنیتی مستقر در لاهور، نسبت به یکسانانگاری بمبگذاری اخیر با حمله سال گذشته به دادگاه منطقهای هشدار داد.
او گفت: «حمله سال گذشته اساساً نهاد دولتی را هدف قرار داده بود، در حالی که این حمله آشکارا ماهیت فرقهای دارد؛ پدیدهای که در سالهای اخیر کاهش یافته بود. به همین دلیل، من نسبت به واکنشهای شتابزده برای یکی دانستن این دو حادثه هشدار میدهم.»
شیعیان بیش از ۲۰ درصد جمعیت حدود ۲۵۰ میلیونی پاکستان را تشکیل میدهند. این کشور دورههایی از خشونتهای فرقهای را تجربه کرده است، بهویژه در شهرستان کُرَّم در شمالغرب ولایت خیبر پختونخوا که با افغانستان هممرز است.
تنشهای منطقهای نیز بر نگرانیهای داخلی افزودهاست.
زیدی گفت: «برای پاکستان بسیار مهم است که تحولات منطقه کُرَّم را از نزدیک زیر نظر داشته باشد؛ جایی که اوضاع میتواند بهسرعت از کنترل خارج شود و پیامدهایی در پی داشته باشد. این منطقه درحال حاضر از صلحی ناپایدار برخوردار است که بهراحتی میتواند بیثبات شود.»
کُرَّم، یک روستای قبیلهای در مرز افغانستان، جمعیتی تقریباً برابر از اهل سنت و شیعیان دارد. این منطقه مدتهاست کانون درگیریهای فرقهای بوده و سال گذشته شاهد نبردهای طولانیمدت بود.
نبیل گفت پایان بهموقع تحقیقات میتواند جهتگیری پاسخ دولت را شکل دهد و از تبدیلشدن این حمله به محرکی برای ناآرامیهای فرقهای گستردهتر جلوگیری کند.
او هشدار داد: «با این حال، احتمال هدفگیریهای فرقهای کمشدت در نقاط مختلف کشور وجود دارد.»
عبدالسید افزود بررسی شهروندان پاکستانی که به داعش و گروههای وابسته پیوستهاند نشان میدهد بسیاری از آنها از سازمانهای مسلح سنیِ ضدشیعه آمدهاند.
او گفت: «بنابراین نقش این عناصر فرقهای عامل مهمی در فهم چنین حملاتی است. افزون بر این، این حملات در جذب نیروهای افراطی سنیِ ضدشیعه در داخل پاکستان نقش قابلتوجهی دارند و در نتیجه به تلاشهای داعش برای تقویت شبکههایش در کشور کمک میکنند.»
ترجمه و تلخیص: سید طاهر مجاب – خبرگزاری دید
نویسنده: عابد حسین
منبع: الجزیره – Aljazeera