خبرگزاری دید: با کاهش نفوذ امریکا پس از خروجش از افغانستان، اسلامآباد به دنبال بازسازی جایگاه منطقهای خود است. این تلاش شامل ایجاد اتحادهای نظامی با عربستان، مشارکت در نیروهای بینالمللی برای غزه و پیوستن به «هیئت صلح ترامپ» میشود. در عین حال، پاکستان بار دیگر تلاش میکند افغانستان را به عنوان مهرهای برای جذب حمایت خارجی تحت فشار قرار دهد.
از اکتوبر گذشته، تنشهای میان افغانستان و پاکستان به یک جنگ کوتاه اما شدید تبدیل شد. ریشه این درگیریها به ساختار تاریخی دو کشور بازمیگردد، اما جرقه اخیر پس از تسلط طالبان بر افغانستان در ۲۰۲۱ زده شد. از آن زمان، و پس از سرنگونی عمران خان با دخالت امریکا، تنشها به طور پیوسته افزایش یافتهاست. کابل پاکستان را به پناهدادن به گروه داعش (ISKP) و انجام بمبارانهای مکرر روستاهای افغانستان متهم میکند، و ادعا میشود این اقدامات با هماهنگی واشنگتن انجام شدهاست. در مقابل، اسلامآباد افغانستان را متهم به حمایت از گروه تیتیپی میکند که حملاتش داخل خاک پاکستان افزایش یافته است.
در فضای آنلاین، تنشها شدیدتر بود. افغانها پاکستان را نوکر امریکا و یک کشور مصنوعی میخوانند و آن را با اسرائیل مقایسه میکنند. پاکستانیها اما از پذیرش میلیونها مهاجر افغانستان سخن میگویند و هشدار میدهند افغانستان باید «درس عبرت» بگیرد. این موقعیت آینه همان اتهاماتی است که پاکستان سالها علیه هند مطرح کردهاست: حمایت از شبهنظامیان و پاسخ نظامی شدید به تهدیدها. اکنون نقشها عوض شده و بازیگر جدید افغانستان است.
پس از بازگشت طالبان به قدرت، اسلامآباد خوشحال بود. برخی مقامات پاکستانی، از جمله خاجه محمد آصف، از توافق دوحه به عنوان پیروزی بر امریکا یاد کردند. با این حال، روابط پاکستان و طالبان همیشه شکننده بود. در دوران اشغال امریکا، پاکستان به صورت گزینشی در امور طالبان دخالت میکرد، که این باعث دلخوری رهبران طالبان میشد. حوادثی مانند تحویل ملا ضعیف به امریکا و مرگ برخی مقامات در بازداشتگاهها، خشم طالبان را تشدید کرد.
پس از ۲۰۲۱، عمران خان تلاش کرد با میانجیگری کابل، گروه TTP را آرام کند، اما این طرح محقق نشد و او با حمایت امریکا و ارتش پاکستان سرنگون شد. وضعیت داخلی پاکستان پس از آن به شدت متزلزل شد؛ ارتش همچنان قدرت را در دست دارد و اصلاحات قانونی اخیر، اختیارات فرمانده کل ارتش را تقویت کردهاست.
با کاهش نفوذ امریکا پس از خروجش از افغانستان، اسلامآباد به دنبال بازسازی جایگاه منطقهای خود است. این تلاش شامل ایجاد اتحادهای نظامی با عربستان، مشارکت در نیروهای بینالمللی برای غزه و پیوستن به «هیئت صلح ترامپ» میشود. در عین حال، پاکستان بار دیگر تلاش میکند افغانستان را به عنوان مهرهای برای جذب حمایت خارجی تحت فشار قرار دهد.
تنشها ادامه دارد و گذرگاههای مرزی بسته ماندهاند، هرچند افغانستان در تلاش برای متنوعکردن تجارت و تقویت مسیرهای هوایی با هند است. جامعه افغان در برابر ارتش پاکستان متحد شده و در داخل پاکستان نیز بحران مشروعیت ارتش افزایش یافته است. عملیاتهای نظامی جدید در مناطق مرزی و آوارگی هزاران نفر، وضعیت منطقه را بیش از پیش بحرانی کردهاست.
تجربه تاریخی نشان میدهد این درگیریها هرگز پیروزی مطلق نمیآورند؛ تنها زخمی تازه، از دستدادن جان و زیرساختها، و تداوم چرخه بحران را بههمراه دارند. بدون بازتنظیم سیاسی و کاهش تهدید شبهنظامیان، پاکستان و افغانستان در مسیر تنشهای بیشتر قرار دارند.
ترجمه و تلخیص: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
نویسنده: احمد ولید کاکر
منبع: نیو عرب – The New Arab