خبرگزاری دید: اگر کشوری ساختار سیاسی یک دولت دیگر را نابود کند، مسوولیت عواقب آن نیز بر عهده همان کشور خواهد بود. با وجود این هشدارها، حمله نظامی به عراق انجام شد و سالها بیثباتی و خشونت در این کشور و منطقه را در پی داشت.
تحولات اخیر در روابط میان ایالات متحده امریکا و ایران بار دیگر بحث مداخلات نظامی امریکا در خاورمیانه را در محافل سیاسی و تحلیلی برجسته ساخته است. بسیاری از تحلیلگران این درگیری را نتیجه تصمیم مستقیم دونالد ترمپ، رئیسجمهور امریکا، میدانند؛ تصمیمی که به باور منتقدان، بدون در نظر گرفتن کامل تجربههای گذشته اتخاذ شده است.
در این چارچوب، بررسی پیشینه مداخلات نظامی امریکا در منطقه میتواند در فهم بهتر ابعاد این بحران نقش مهمی ایفا کند.
پس از حملات یازدهم سپتمبر ۲۰۰۱، ایالات متحده عملیات نظامی گستردهای را در افغانستان آغاز کرد. در آن زمان بسیاری از سیاستمداران و فرماندهان نظامی تصور میکردند که با سقوط حکومت طالبان مأموریت نظامی به سرعت پایان خواهد یافت. با این حال، تحولات بعدی نشان داد که واقعیتهای جنگ بسیار پیچیدهتر از پیشبینیهای اولیه بوده است؛ به گونهای که بازگشت طالبان و خروج پرآشوب نیروهای امریکایی از کابل پس از دو دهه حضور نظامی، این جنگ را به یکی از طولانیترین و پرهزینهترین مداخلات نظامی امریکا تبدیل کرد.
تجربه مشابهی در جنگ عراق در ۲۰۰۳ نیز مشاهده شد. در آن زمان کالین پاول، وزیر خارجه ایالات متحده در دولت جورج دبلیو بوش، با طرح هشداری که بعدها به «قانون پاتری بارن» شهرت یافت، تأکید کرده بود که اگر کشوری ساختار سیاسی یک دولت دیگر را نابود کند، مسوولیت عواقب آن نیز بر عهده همان کشور خواهد بود. با وجود این هشدارها، حمله نظامی به عراق انجام شد و سالها بیثباتی و خشونت در این کشور و منطقه را در پی داشت.
نمونه دیگر مداخله نظامی امریکا در منطقه، تصمیم باراک اوباما برای آغاز عملیات «اودیسه دان» در لیبیا در سال ۲۰۱۱ بود. هدف این عملیات سرنگونی حکومت معمر قذافی عنوان میشد، اما پیامدهای آن به ایجاد خلأ قدرت و بروز جنگ داخلی طولانیمدت در لیبیا انجامید. خود اوباما بعدها این تصمیم را بزرگترین اشتباه دوران ریاستجمهوریاش توصیف کرد.
در پرتو این تجربههای تاریخی، برخی تحلیلگران معتقدند که تصمیم دونالد ترمپ برای آغاز رویارویی نظامی با ایران نیز میتواند پیامدهای پیچیده و پیشبینیناپذیری داشته باشد. منتقدان میگویند که این اقدام بدون راهبرد روشن و هدف نهایی مشخص صورت گرفته است. در همین راستا، برخی گزارشها نشان میدهد که حتی شماری از فرماندهان نظامی امریکا نسبت به ابعاد این درگیری هشدار داده بودند.
در مجموع، تحولات اخیر نشان میدهد که سیاست خارجی ایالات متحده در قبال ایران همچنان با چالشها و ابهامهای فراوان روبهرو است. تجربههای گذشته در افغانستان، عراق و لیبیا نشان دادهاند که مداخلات نظامی در خاورمیانه اغلب پیامدهایی فراتر از پیشبینیهای اولیه دارند.
ترجمه و تلخیص: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
نویسنده: دیوید اسمیت، خبرنگار سابق شبکه آیتیان بریتانیا
منبع: بوینس آیرس تایمز – Buenos Aires Times