چرا هند خاموشانه تعامل با طالبان را گسترش میدهد
خبرگزاری دید: افغانستان بهعنوان مسیرهای ترانزیت منطقهای برای هند حیاتی است، بهویژه برای دسترسی به آسیای میانه و انرژی. حفظ روابط با طالبان میتواند فرصتهایی برای توسعه پروژههای زیرساختی و مسیرهای ترانزیت فراهم کند و وابستگی هند به مسیرهای منتهی از طریق پاکستان را کاهش دهد.
همزمان با بالا گرفتن تنشها در طول مرز پاکستان و افغانستان که ناشی از اختلافات پیرامون خط دیورند مورد مناقشه، حملات متناوب مرزی و تهدید مداوم جنگجویان تحریک طالبان پاکستان (TTP) است، تغییر جئوپولیتیکی حساس اما مهمی در جریان است. هند خاموشانه اما مستمر تعامل با طالبان را افزایش میدهد.
ضرورت این بازنگری در سیاستها در ۱۶ مارچ آشکار شد، زمانی که نیروهای نظامی پاکستان یکی از مرگبارترین حملات علیه غیرنظامیان در افغانستان را انجام دادند و یک مرکز ترک اعتیاد در کابل را هدف قرار دادند. در پاسخ انسانی سریع، هند محمولهای ۲.۵ تنی از داروهای اضطراری، تجهیزات و ملزومات پزشکی به افغانستان ارسال کرد.
این، تنها اقدام هند نیست. در فبروری، دهلی میزان کمکهای خود به افغانستان در بودجه سال ۲۰۲۶-۲۷ را از ۱ میلیارد روپیه به ۱.۵ میلیارد روپیه (معادل ۱۶ میلیون دالر امریکایی) افزایش داد که نشاندهنده تعهد پایدار هند به حمایتهای توسعهای از این کشور جنگزده است.
برای کشوری که در دهه ۱۹۹۰ و طی دوره نخست قدرتگیری طالبان، از بهرسمیت شناختن آن خودداری میکرد، این تغییر سیاست، برگشت کامل نیست، بلکه تنظیم عملی بر اساس واقعیتهای نوین است. حضور مجدد هند در کابل که با بازگشایی ماموریت دیپلماتیک و جریان مستمر کمکها همراه است، نشاندهنده پذیرش واقعبینانه سیاست قدرت (رئالپولیتیک) است. طالبان، هرچند جنجالی، قدرت واقعی در افغانستان هستند. نادیده گرفتن آنها دیگر گزینهای قابل قبول نیست. این تغییر تحت تاثیر سه ضرورت همگرا قرار دارد: امنیت، استراتژی و اتصال.
اول، امنیت. نگرانی اصلی هند همواره احتمال تبدیل دوباره افغانستان به پناهگاهی برای گروههای تروریستی ضد هند بوده است. تعامل با طالبان، هرچقدر محدود، کانالی برای فشار مستقیم بر خطوط سرخ هند فراهم میکند.
طالبان نسبت به کشورهایی که بدون خصومت با آنها تعامل میکنند، تا حدی پاسخگو بودهاست. برای هند، داشتن نفوذ محدود به مراتب بهتر از غیاب استراتژیک است.
دوم، استراتژی. هند بهدنبال جلوگیری از نفوذ فزاینده رقبای منطقهایاش در افغانستان است، بهویژه پاکستان و چین. حضور فعال در کابل به دهلی اجازه میدهد که در تحولات جیوپولیتیکی افغانستان نقش داشته باشد و از طریق دیپلماسی و کمکهای توسعهای، نفوذ خود را تثبیت کند. این تعامل همچنین به هند امکان میدهد شبکههای اطلاعاتی و همکاریهای امنیتی محدود با طالبان را توسعه دهد تا تهدیدهای تروریستی علیه خاک هند کاهش یابد.
سوم، اتصال. افغانستان بهعنوان مسیرهای ترانزیت منطقهای برای هند حیاتی است، بهویژه برای دسترسی به آسیای میانه و انرژی. حفظ روابط با طالبان میتواند فرصتهایی برای توسعه پروژههای زیرساختی و مسیرهای ترانزیت فراهم کند و وابستگی هند به مسیرهای منتهی از طریق پاکستان را کاهش دهد. این امر به هند کمک میکند تا اهداف اقتصادی و جیوپولیتیکی خود را در منطقه پیش ببرد.
در مجموع، این تغییر تاکتیکی سیاست خارجی هند نه ناشی از توافق ایدیولوژیک با طالبان است و نه به معنای بهرسمیت شناختن کامل آنها؛ بلکه تجسم یک رویکرد واقعبینانه است که بر امنیت ملی، نفوذ استراتژیک و توسعه اقتصادی منطقهای تمرکز دارد. دهلی با حفظ تعامل محتاطانه و هدفمند با طالبان، تلاش میکند تهدیدات علیه خود را کاهش دهد و همزمان موقعیت خود را در بازی جیوپولیتیک افغانستان تقویت کند.
مترجم: سید طاهر مجاب – خبرگزاری دید
نویسنده: نیتا لَل
منبع: ساوت چاینا مورنینگپست – SCMP