جنگ امریکا با ایران در حالی وارد ششمین ماه خود شده است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، بیش از هر زمان دیگری با معضل دشوار سیاسی و نظامی روبهرو است. جنگی که ترامپ در آغاز وعده داده بود فقط چند هفته طول خواهد کشید، اکنون به بحرانی طولانی تبدیل شده و گزینههای پیشروی واشنگتن برای پایان دادن به آن، همگی هزینهبر و پرخطر به نظر میرسند.
ترامپ اکنون میان دو گزینه اصلی گرفتار است؛ پذیرش توافق موقت میان ایران و عمان که میتواند به تهران اجازه دهد نقش بیشتری در نظارت بر عبور کشتیها از تنگه هرمز داشته باشد، یا اجرای تهدیدهای خود برای تشدید حملات و آغاز موج تازهای از حملات هوایی علیه ایران.
گزینه نخست، از دید تحلیلگران، میتواند بزرگترین امتیازی باشد که ایران از زمان آغاز حملات امریکا و اسرائیل در ۲۸ فبروری به دست آورده است. از سوی دیگر، حمله گستردهتر ممکن است بحران را طولانیتر کند و ترامپ را در آستانه انتخابات میاندورهای امریکا با پیامدهای سیاسی جدی روبهرو سازد؛ بهویژه در شرایطی که قیمت بنزین در امریکا بالا رفته و حمایت عمومی از جنگ کاهش یافته است.
تنگه هرمز در این بحران به یکی از مهمترین نقاط مناقشه تبدیل شده است. این مسیر دریایی، سهم بزرگی از انتقال جهانی نفت و گاز مایع را در خود جای داده و دولت امریکا بر باز ماندن آن بهعنوان آبراه بینالمللی تاکید دارد. با این حال، ادامه جنگ و محدودیت در عبور کشتیها، فشار اقتصادی و سیاسی بر واشنگتن را افزایش داده است.
ترامپ در ماههای گذشته بارها از دستیابی به پیروزی سخن گفته و مدعی شده است که توان نظامی ایران و رهبران آن بهشدت تضعیف شدهاند؛ اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند اهداف اصلی جنگ هنوز بهطور کامل محقق نشده است. حتی تهدیدهای مکرر رئیسجمهور امریکا نیز تاکنون نتوانسته تهران را به پذیرش خواستههای واشنگتن وادار کند.
از سوی دیگر، ایران هشدار داده است که حملات تازه امریکا میتواند با واکنش علیه زیرساختهای انرژی متحدان واشنگتن در منطقه همراه شود. چنین وضعیتی خطر گسترش جنگ و افزایش قیمت انرژی در بازارهای جهانی را بیشتر میکند.
نتیجهگیری
در مجموع، ترامپ با انتخابی میان «جنگ بیشتر» و «امتیاز دادن برای پایان جنگ» روبهرو است؛ انتخابی که هیچکدام برای او پیروزی آسان و بدون هزینه به همراه ندارد. ادامه حملات میتواند امریکا را وارد جنگ فرسایشیتر کند، در حالی که پذیرش توافقی که نقش ایران در تنگه هرمز را افزایش دهد، ممکن است از سوی مخالفان داخلی ترامپ بهعنوان عقبنشینی تعبیر شود.
از همین رو، مهمترین چالش ترامپ در مرحله کنونی نه آغاز عملیات نظامی جدید، بلکه یافتن راهی برای خروج از جنگ بدون از دست دادن اعتبار سیاسی است. اگر توافق موقت ایران و عمان زمینه بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات تهران و واشنگتن را فراهم کند، ممکن است فرصتی برای کاخ سفید ایجاد شود تا بحران را از مسیر دیپلماسی مدیریت کند. اما اگر مذاکرات شکست بخورد و حملات دوباره آغاز شود، خطر طولانیتر شدن جنگ، افزایش فشار اقتصادی و تبدیلشدن بحران ایران به یکی از مهمترین چالشهای انتخاباتی ترامپ افزایش خواهد یافت.
در نهایت، جنگی که ترامپ تصور میکرد با قدرت نظامی میتواند در مدت کوتاهی به پایان برساند، اکنون او را در برابر یک واقعیت دشوار قرار داده است: گاهی پایان دادن به یک جنگ، از آغاز کردن آن دشوارتر است.
ترجمه و تلخیص: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
رویترز – Reuters