فارسی دری بخشی از میراث تاریخی و هویت ملی افغانستان است
خبرگزاری دید: قسیم ځیر احمدزی، نویسنده و پژوهشگر پشتون، با تأکید بر جایگاه تاریخی فارسی دری در افغانستان میگوید این زبان تنها یک زبان رسمی نیست، بلکه بخشی از میراث تمدنی و هویت مشترک مردم کشور است. او تأکید کرده که تنوع زبانی و فرهنگی افغانستان باید بهعنوان یک واقعیت تاریخی پذیرفته شود و نباید زمینهساز تعصبات قومی و زبانی شود.
آقای احمدزی در این خصوص متنی به زبان پشتو نوشته و آقای محمد مرادی، پژوهشگر و استاد دانشگاه افغانستانی، آن را به فارسی برگردانده است. متن کامل این نوشته را در زیر با هم میخوانیم.
فارسی دری نه تنها زبان رسمی نیست، بلکه بستر هزارساله میراث فرهنگی افغانستان بوده و به خودی خود میراث بزرگ تمدنی است. زبان فارسیدری، دومین زبان بزرگ پشتونها است و پشتونها دومین وارث بزرگ زبان فارسیدری هستند.
هیچ یک از اقوام منطقه مانند ترکها، کردها، بلوچها و عربها به اندازه پشتونها به زبان فارسی دری نزدیک نبوده و با این زبان آمیخته نشدهاند. ما پشتونها از نگاه جغرافیایی و فرهنگی در قلب جغرافیای زبان فارسی دری متولد گردیده و بزرگ شدهایم.
نظریهای که میگوید یک قوم فقط یک زبان ملیمادری دارد، تفکر استعماری است. همینطور اصطلاح و تفکر «زبان ملی»، یک پدیده ناسیونالیستی و اروپایی است که در دوره ملیگرایی اروپا به میان آمد و سپس به زیربنای ملتسازی در اروپا تبدیل شد.
ملت افغانستان خلاف اروپا، جامعهای غنی و متکثر زبانی است. هر زبانی که اقوام افغانستان به آن صحبت میکنند، بخشی از زبان و هویت ملی ما است.
جالب است؛ زمانی که انگلیس بلوچستان و پشتونخوا [آنطرف خط دیورند] را اشغال کرد، برای این که پشتونها را از افغانستان جدا کند، زبان تحصیلی و فرهنگ اداری آنها را از فارسی دری به زبان اردو تغییر داد.
ما نسل جوان پشتون، باید اندیشه فرهنگی و اجتماعی خود را بر اساس واقعیتهای تاریخیمان مطالعه کنیم. نظریههای استعماری و اندیشه تعصب ملی، از تعاملات و تنوع تاریخی ما نمایندگی نمیکنند.
تلاش برای توسعه تعصبات قومی و زبانی، نه تنها افغانستان را نمیسازد بلکه این سرزمین را به سوی بیثباتی، تفرقه و بدبختی سوق میدهد.
نگارش: قسيم ځير احمدزی
ترجمه: محمد مرادی