خبرگزاری دید: تجربه ۲۰ سال جنگ باید چراغ راه دیپلماسی باشد، نه زمینه‌ساز درگیری؛ چرا کانگرس امریکا باید با درس‌گرفتن از تجربه افغانستان، برای تحقق صلحی پایدار با ایران تلاش کند؟
صلح اغلب به‌عنوان آرمان مطرح می‌شود، اما برای کسانی که عواقب و پیامدهای جنگ را از نزدیک تجربه کرده‌اند، صلح یک ضرورت است. به‌عنوان فردی که سرزمین مادری‌اش، افغانستان، دهه‌ها درگیر جنگ و منازعه بوده است، باور دارم که برقراری صلح میان ایالات متحده و ایران، نه‌تنها امری مطلوب، بلکه برای ثبات منطقه‌ای و جهانی ضروری است.
با رهبری و نظارت کانگرس امریکا، فرصتی وجود دارد تا از مسیری مبتنی بر گفت‌وگو و به رهبری غیرنظامیان حمایت شود؛ مسیری که دیپلماسی را جایگزین تقابل و رویارویی کند. روابط مسالمت‌آمیز میان ایالات متحده و ایران، به سود هر دو کشور خواهد بود و در عین حال، به تقویت ثبات در سراسر خاورمیانه و آسیای مرکزی کمک خواهد کرد. چنین رویکردی می‌تواند از میزان نااطمینانی‌ها بکاهد و زمینه را برای توسعه و همکاری‌های منطقه‌ای فراهم سازد.
نباید درس‌های تجربه افغانستان را فراموش کرد. بیست سال جنگ، هزینه‌های سنگین انسانی، اقتصادی و سیاسی مداخلات نظامی طولانی‌مدت را به‌روشنی نشان داد. هرچند هر درگیری شرایط و ویژگی‌های خاص خود را دارد، اما تجربه افغانستان یک حقیقت ساده را هویدا ساخت: راه‌حل‌های پایدار بیش از آن‌که از طریق توسل صرف به زور به دست آیند، از مسیر دیپلماسی، همکاری و تعامل سیاسی حاصل می‌شوند.
رقابت و تنش میان ایران و ایالات متحده دهه‌ها بر تحولات منطقه تأثیر گذاشته است. این تنش‌ها به بی‌ثباتی، نااطمینانی و تکرار نگرانی‌های امنیتی دامن زده‌اند. پیامدهای این وضعیت تنها به میدان جنگ محدود نمی‌شود، بلکه اقتصادها، جوامع و نسل‌های آینده را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. تاریخ نشان داده است که حتی رویارویی‌های محدود نیز می‌توانند پیامدهای ناخواسته‌ای به‌مراتب فراتر از مرزهای ملی به دنبال داشته باشند.
جهان نیز هزینه‌های بلندمدت جنگ را متحمل می‌شود. بحران‌های بشردوستانه، اختلالات اقتصادی، تخریب محیط زیست و فشارهای ناشی از تغییرات اقلیمی، اغلب مدت‌ها پس از پایان جنگ ادامه می‌یابند. در برخی مناطق آسیب‌دیده از جنگ، نگرانی‌هایی درباره آلودگی زمین‌ها و اراضی کشاورزی بر اثر بقایای تجهیزات و مواد نظامی مطرح شده است. همچنین، تأثیرات روانی جنگ‌های طولانی‌مدت، به‌عنوان یکی از نگرانی‌های شناخته‌شده در حوزه سلامت عمومی، افراد، خانواده‌ها و جوامع را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این واقعیت‌ها یادآور آن است که پیامدهای جنگ با متوقف‌شدن درگیری‌ها پایان نمی‌یابد.
اکنون کانگرس امریکا با یک انتخاب مهم روبه‌رو است: حمایت از سیاست‌هایی که خطر تشدید تنش‌ها را به همراه دارند، یا تشویق دیپلماسی و تعامل مسالمت‌آمیز از طریق همکاری‌های بین‌المللی، از جمله با سازمان ملل متحد و شرکای منطقه‌ای.
هرگونه روند معنادار برای برقراری صلح باید صدای ایران و نمایندگان این کشور را نیز در بر بگیرد. صلح پایدار تنها زمانی امکان‌پذیر است که همه طرف‌ها فرصت حضور و مشارکت در میز مذاکره را داشته باشند. شرکای منطقه‌ای، نهادهای بین‌المللی و مجاری دیپلماتیک، همگی می‌توانند در حمایت از گفت‌وگوهای سازنده نقش‌آفرینی کنند.
مسیر دستیابی به ثبات از دیپلماسی آغاز می‌شود. کانگرس امریکا با درس‌گرفتن از تجربه افغانستان می‌تواند در پیشبرد صلحی پایدار، گفت‌وگو و همکاری میان ایالات متحده و ایران نقش موثری ایفا کند.
مترجم: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
منبع: اوراسیا ریویو – Eurasia Review