چرا مشکل تروریزم افغانستان پایانپذیر نیست؟
خبرگزاری دید: در دوران جمهوری، حدود ۱۳ هزار مدرسه دینی با ۱.۵ میلیون دانشآموز در افغانستان ثبت شده بود. امروز این رقم به حدود ۲۳ هزار مدرسه و دو برابر دانشآموز افزایش یافتهاست؛ تحولی که نگرانیها درباره افراطگرایی ساختاری را تشدید میکند.
انفجار مرگبار ۱۹ جنوری ۲۰۲۶ در یک رستورانت چینایی در کابل که هفت کشته، بهشمول یک شهروند چین، برجای گذاشت، توجه محدودی در سطح بینالمللی جلب کرد. اما این حمله بار دیگر نشان داد که تهدید گروههای افراطی در افغانستان نهتنها از بین نرفته، بلکه درحال گسترش منطقهای است.
برخلاف تصوری که از «ثبات نسبی» افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت شکل گرفته، واقعیت برای کشورهای همسایه کاملاً متفاوت است. پاکستان، تاجیکستان و حتی چین با موجی از حملات فرامرزی مواجهاند که منشأ آنها خاک افغانستان است؛ حملاتی که بهگفته این کشورها، یا با تساهل طالبان صورت میگیرد یا بهطور موثر مهار نمیشود.
در دوران جمهوری، حدود ۱۳ هزار مدرسه دینی با ۱.۵ میلیون دانشآموز در افغانستان ثبت شده بود. امروز این رقم به حدود ۲۳ هزار مدرسه و دو برابر دانشآموز افزایش یافتهاست؛ تحولی که نگرانیها درباره افراطگرایی ساختاری را تشدید میکند. با این حال، بسیاری از پایتختهای غربی طالبان را بیش از آنکه یک تهدید امنیتی بدانند، «مساله اخلاقی» تلقی میکنند و همچنان تحت عنوان کمکهای بشردوستانه، تعامل عملی با آنها دارند.
استدلال اصلی غرب این است که از سال ۲۰۲۱ تاکنون، حمله بزرگی در اروپا یا امریکا که مستقیم به افغانستان مرتبط باشد، رخ نداده است. همین موضوع باعث شده تصور شود طالبان در مهار جهادگرایی فراملی موفق بودهاند. اما این برداشت در جنوب و آسیای مرکزی جایگاهی ندارد.
طالبان هرگونه میزبانی از گروههای تهدیدکننده سایر کشورها را رد میکنند، اما همسایگان معتقدند ممنوعیتهای اعلامی بدون انحلال واقعی این شبکهها، خطر را از بین نمیبرد.
آنچه از دور برای غرب «ثبات» به نظر میرسد، از نزدیک برای همسایگان افغانستان بحران امنیتی خونین است. نادیده گرفتن این واقعیت، میتواند به احیای شبکههای افراطی، بیثباتی منطقهای، موجهای جدید پناهجویی و تهدید منافع جهانی منجر شود. بحران افغانستان، فراتر از مرزهایش، همچنان یک مساله بینالمللی باقی ماندهاست.
ترجمه و تلخیص: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
نویسنده: زلمی نشاط
منبع: نشنل انترست – National Interest