اختصاصی خبرگزاری دید: در حالی که دانشگاهها باید محل امنی برای آموزش، گفتوگو و تنوع فکری باشند، گزارشهای رسیده از دانشگاه بامیان تصویری متفاوت را روایت میکند؛ جایی که به گفته منابع محلی، فشار برای تغییر مذهب و خشونت فیزیکی علیه دانشجویان، فضای آموزشی را به محیطی پرتنش و نگرانکننده تبدیل کرده است.
بر بنیاد این گزارشها، ماجرا از صنف سوم دپارتمنت تعلیمات اسلامی آغاز شد؛ جایی که یکی از استادان، با مطرح کردن درخواست امضای تعهدنامهای برای تغییر مذهب به فقه حنفی، واکنش شماری از دانشجویان شیعه را برانگیخت. این دانشجویان که از پذیرش این درخواست خودداری کردند، در دفاع از باورهای خود وارد بحث شدند؛ بحثی که بهسرعت به تنش لفظی و سپس درگیری فیزیکی میان دانشجویان انجامید.
اما آنچه این رویداد را از یک اختلاف صنفی فراتر برد، ورود افراد مسلح وابسته به حکومت طالبان به محوطه دانشگاه عنوان شده است. شاهدان به خبرگزاری دید گفتند این افراد در زمان تفریح، در برابر دیدگان دیگران، شماری از دانشجویان شیعه را بهشدت مورد ضربوشتم قرار دادند؛ رویدادی که به زخمیشدن دستکم ۱۲ دانشجو انجامیده و وضعیت سه تن از آنان وخیم گزارش شده است.
در ادامه، به جای رسیدگی به این خشونت، گزارشها حاکی از آن است که مسوولان، دانشجویان آسیبدیده را با تهدید به اخراج مواجه کردهاند. همزمان، فشارها در خوابگاهها نیز افزایش یافته و برخی دانشجویان از اجبار به انجام مناسک مذهبی برخلاف باورهایشان سخن گفتهاند.
پیامد این وضعیت، ترک دستهجمعی خوابگاه از سوی دهها دانشجو عنوان شده است؛ اقدامی که نشاندهنده عمق نگرانیهای امنیتی و روانی در میان آنان است.
این رویداد، بار دیگر پرسشهای جدی و نگرانکنندهای را درباره فروپاشی آزادیهای مذهبی، نبود مصونیت دانشجویان و تبدیل شدن نهادهای آموزشی به ابزار فشار ایدئولوژیک در افغانستان مطرح میکند. در حالی که دانشگاه باید محل تولید فکر و احترام به تنوع باشد، گزارشهای میدانی نشان میدهد که ساختارهای رسمی طالبان، نهتنها در برابر خشونت و اجبار مذهبی سکوت کردهاند، بلکه در برخی موارد خود به بخشی از این چرخه فشار تبدیل شدهاند. تا زمانی که پاسخگویی، نظارت مستقل و تضمین حقوق اساسی دانشجویان وجود نداشته باشد، چنین رویدادهایی نه یک حادثه استثنایی، بلکه نشانهای از بحران عمیق در نظام آموزشی و نقض سیستماتیک حقوق شهروندی باقی خواهد ماند.