خبرگزاری دید: فایل صوتی تازه منسوب به جمعهخان فاتح، هرگونه اختلاف او با «حکومت مرکزی طالبان» را رد میکند، اما تحولات میدانی از گسیل نیروهای ویژه طالبان، آمادهباش گسترده افراد تحت فرمان فاتح و شکست مذاکرات چندباره حکایت دارد. منابع محلی این وضعیت را نشانهای روشن از یک بحران درونگروهی در شمالشرق افغانستان میدانند.
در فایل صوتی تازه منسوب به جمعهخان فاتح که توسط حریت، رسانه نزدیک به طالبان منتشر شده است، فرمانده بانفوذ طالبان در حوزه درواز بدخشان، هرگونه اختلاف با «حکومت مرکزی طالبان» را رد کرده است. او در این پیام، گزارشهای رسانههای خارجنشین درباره تنش با رهبری طالبان را «شایعهسازی و دسیسه دشمنان» خوانده و تأکید کرده که هیچ دیدار یا مذاکره رسمی میان او و مقامهای ارشد طالبان صورت نگرفته است. فاتح همچنین ادعاهای مربوط به اعزام نیرو برای خلع سلاح یا سرکوب او را «کاملاً بیاساس» توصیف کرده و گفته است که «این نظام متعلق به همه ماست و از آن دست نخواهیم کشید.»
با این حال، واقعیت میدانی تصویری متفاوت ارائه میدهد. منابع معتبر در بدخشان میگویند هیاتهای اعزامی طالبان طی هفتههای گذشته چندین بار تلاش کردهاند فاتح را به بازگشت به ساختار اداری طالبان متقاعد کنند، اما این تلاشها بینتیجه مانده است. پس از ناکامی مذاکرات، تحرکات نظامی طالبان در بدخشان افزایش یافته و روند برکناری و خلع سلاح افراد نزدیک به فاتح آغاز شده است؛ چند فرمانده محلی طالبان در شغنان، شکی و درواز نیز از سمتهای خود کنار گذاشته شدهاند.
جمعهخان فاتح پس از ترک وظیفه در زابل، به منطقه کوهستانی نسی بازگشته و نیروهای تحت امرش را در حالت آمادهباش کامل قرار داده است. او در دیدار با مردم منطقه گفته است که «اولین شلیک را ما نخواهیم کرد، اما در خانه خود میمانیم و هیچ سمتی نمیخواهیم.» این موضعگیری، همراه با آرایش نظامی گسترده نیروهای او، نشاندهنده آمادگی برای مقابله با هرگونه عملیات احتمالی طالبان است. منابع تأکید میکنند که جغرافیای سختگذر بدخشان، کار را برای نیروهای اعزامی طالبان دشوار کرده و همین موضوع اعتماد بهنفس فاتح و افرادش را افزایش داده است.
ریشه اختلافها تنها امنیتی نیست. گزارشها نشان میدهد که کنترل و استخراج معادن طلای بدخشان محور اصلی تنش میان فاتح و رهبری طالبان در قندهار بوده است. فاتح که در میان هوادارانش به «فاتح دروازها» شهرت دارد، طی سالهای گذشته با تصرف مناطق راهبردی و تسلط بر ذخایر تسلیحاتی محلی، نفوذ قابل توجهی در بدخشان بهدست آورده و حتی مدعی شده که ۱۰ هزار نیروی مسلح تحت فرمانش فعالیت میکنند.
تحلیلگران برکناری او از سمت معاونت ولایت زابل را بخشی از روند حذف فرماندهان غیرپشتون از ساختار قدرت طالبان میدانند؛ روندی که در ماههای اخیر شدت گرفته است.
در روزهای اخیر، تنشها وارد مرحله تازهای شده است. منابع محلی از گسیل گسترده نیروهای ویژه طالبان از پنجشیر و سایر مناطق به سمت بدخشان خبر میدهند. این نیروها وارد شغنان شده و بامداد دیروز بهسوی دروازها، محل استقرار فاتح، حرکت کردهاند. طالبان چند کمربند امنیتی در مسیر ایجاد کرده و خلع سلاح نیروهای محلی را تشدید کرده است. بهدلیل کثرت نیروهای اعزامی و کمبود محل اسکان، قطعات طالبان شب را در ساختمان شفاخانه مرکزی شغنان سپری کردهاند.
مجموعه این تحولات نشان میدهد که تناقض میان روایت رسمی و واقعیت میدانی عمیق است. اگرچه فاتح در پیام صوتی خود اختلاف با طالبان را رد میکند، اما آرایش نظامی دو طرف، شکست مذاکرات، گسیل نیروهای ویژه و آمادهباش گسترده در نسی، همگی از شکافی واقعی و رو به گسترش حکایت دارد.