نمایش اقتدار در سوگ؛ بازخوانی تشییع تاریخی امام شهید انقلاباسلامی
خبرگزاری دید: رابطه میان ملتها فراتر از خطکشیهای جغرافیایی و عهدنامههای دیپلماتیک است؛ پیوند حقیقی مردم در بستر تاریخ، فرهنگ و باورهای مشترک شکل میگیرد. از همین منظر، تحولات اخیر و شهادت امام شهید انقلاب اسلامی حضرت آیتالله خامنهای (قدسسره)، رویدادی نیست که تنها در قلمرو جغرافیایی ایران محصور بماند. مراسم وداع و تشییع بینظیر پیکر ایشان در خاک ایران و حضور نمایندگان بلندپایه از بیش از صد کشور جهان در تهران، در کنار برنامهریزی برای تشییع باشکوه امروز (چهارشنبه) در کربلا و نجف، جلوهای عینی از یک پدیده ژئوپلیتیک و فراملی را به نمایش گذاشته است. این خروش میلیونی تودهها و حضور بیسابقه هیئتهای دیپلماتیک، پیامهای عمیقی را در لایههای سیاسی و اجتماعی منطقه و جهان اسلام آشکار میسازد که فراتر از سوگواریهای مرسوم، شایان واکاوی است.
ضلع نخست این پدیده، از پایتخت ایران آغاز شد؛ جایی که امواج خروشان و میلیونی مردم در تهران و دیگر شهرهای ایران، خط بطلانی بر تحلیلهای انتزاعی رسانههای غربی کشید. این حضور بیکران تودهها در بدرقه رهبر خود، در لایه نخست، تابآوری ساختاری و پایداری نهادهای حاکمیتی ایران را به رخ جهانیان کشید و ثابت کرد که تکیهگاه اصلی این نظام، اراده و حضور خود مردم است. در امتداد این حماسه، امروز چهارشنبه، جغرافیای پیوسته و پرمعنای این بدرقه با ورود پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی به خاک عراق و استقبال تودههای مردم در کربلا و نجف کامل خواهد شد. این وداع پیشرو در عتبات عالیات، پاسداشتی عینی از چند دهه دکترین حمایتی و امنیتساز ایشان در برابر هجوم تروریسم تکفیری و اشغالگری بیگانگان است؛ امری که پیشاپیش نشان میدهد پیوندهای تمدنی و حلقههای مقاومت در منطقه، اصالتی انداموار و ریشهدار دارند که مرزهای سیاسی توانِ گسستن آن را ندارند.
ضلع دوم این رویداد، وزن بینالمللی و دیپلماتیک آن در قلب تهران بود. سفر مقامات ارشد و هیئتهای رسمی از بیش از صد کشور جهان به ایران برای ادای احترام به این رهبر شهید، در دنیای سیاست مدرن معنای ویژهای دارد. حضور همزمان نمایندگان قدرتهای بزرگ نوظهور آسیایی، دولتهای آمریکای لاتین، آفریقا و کشورهای منطقه، نشان داد که راهبرد چندجانبهگرایی و دکترین عبور از هژمونی یکجانبه غرب به ثمر نشسته است. این همگرایی بینالمللی، فرضیه انزوای سیاسی ایران را که هدف اصلی تحریمهای اقتصادی و فشارهای خارجی بود، به طور کامل بیاثر کرد و تهران را به مرکز دیپلماسی جهان مبدل ساخت.
آنچه این جایگاه را در قلوب مستضعفان جهان و بهویژه در جامعه زخمخورده افغانستان به یک نقطه اوج رساند، تقابل صریح، شجاعانه و مستقیم امام شهید در برابر جبهه آمریکا و اسرائیل بود. در دورانی که بسیاری از قدرتهای منطقهای و جهانی راه سازش، سکوت یا معامله را پیش گرفتند، ایستادگی بیتزلزل ایشان در هدایت محور مقاومت و دفاع از آرمان فلسطین، مایه دلگرمی ملتهای مظلوم شد. مردم افغانستان که خود دههها رنج اشغالگری غربی و تروریسم را چشیدهاند، این شجاعت ساختارشکن را به عنوان نماد عزت جهان اسلام ستودند. شهادت ایشان، اصالت این مسیرِ آرمانخواهانه را مهر تأیید زد و نام این رهبر ظلمستیز را به عنوان قهرمان مبارزه با استعمار مدرن در حافظه جمعی مسلمانان تثبیت کرد.
حماسه بدرقه امام شهید در ایران و عراق، کارکردی فراتر از تجلیل از یک شخص دارد؛ این رویداد یک تجدید آرایش راهبردی در سطح منطقه و جهان را به تصویر میکشد. «نمایش اقتدار در سوگ» در کنار «قدرت نرم تودهها» که امروز در عراق به اوج خود میرسد، خط بطلانی بر رویاهای جبهه استکبار کشید و اثبات کرد که میراث امام شهید، ساختاری مستحکم، متکی به مردم و غیرقابل حذف در هندسه جدید قدرت جهانی به یادگار گذاشته است؛ میراثی پایدار که در حافظه تاریخی ملتها ماندگار خواهد بود.
نویسنده: سید باقر واعظی – خبرگزاری دید