خبرگزاری دید: مولانا فضلالرحمان، رهبر حزب جمعیت علمای اسلام (JUI-F) با انتقاد از نقش ارتش در سیاست پاکستان، از فیلدمارشال عاصم منیر خواست در صورت تمایل به فعالیت سیاسی، از سمت نظامی خود کنارهگیری کرده و در انتخابات شرکت کند. این اظهارات از صریحترین انتقادهای یک رهبر سیاسی از ارتش پاکستان در سالهای اخیر محسوب میشود.
پیشینه سیاسی فضلالرحمان
فضلالرحمان، فرزند مفتی محمود، از چهرههای برجسته اسلامگرای پاکستان است. او پس از درگذشت پدرش در سال ۱۹۸۰ رهبری جمعیت علمای اسلام پاکستان را برعهده گرفت و پس از انشعاب این حزب، رهبری شاخه JUI-F را به دست آورد. وی از سال ۱۹۸۸ تاکنون چندین دوره نماینده مجلس ملی بوده و حزبش بیشتر در ایالتهای خیبرپختونخوا و بلوچستان از نفوذ گسترده برخوردار است.
مواضع ایدیولوژیک و روابط با طالبان
فضلالرحمان از دهه ۱۹۹۰ از حامیان طالبان افغانستان بوده و همواره بر اجرای شریعت در پاکستان تاکید کرده است. او پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، خواستار به رسمیت شناختن حکومت طالبان شد و بارها از دولت پاکستان خواست روابط خود را با کابل تقویت کند. با وجود این، وی استفاده از مبارزه مسلحانه برای اجرای شریعت را رد کرده و آن را مغایر با اصول اسلامی دانسته است.
نقش در سقوط عمران خان و زمینهسازی برای قدرتگیری منیر
فضلالرحمان در ۲۰۲۰ ریاست ائتلاف «جنبش دموکراتیک پاکستان» (PDM) را برعهده گرفت و یکی از رهبران اصلی مخالفان عمران خان بود. این ائتلاف در سال ۲۰۲۲ با رأی عدم اعتماد، دولت عمران خان را برکنار کرد. پس از این تحول، دولت ائتلافی شهباز شریف، عاصم منیر را به عنوان فرمانده ارتش منصوب کرد؛ فردی که پیشتر توسط عمران خان از ریاست سازمان اطلاعات ارتش (ISI) برکنار شده بود.
فاصله گرفتن از دولت ائتلافی
با گذشت زمان، اختلافات فضلالرحمان با دولت ائتلافی بر سر نحوه اداره کشور، تقسیم قدرت و سیاستهای داخلی افزایش یافت. او از اواخر سال ۲۰۲۲ به تدریج از دولت فاصله گرفت و بار دیگر در جایگاه یک منتقد مستقل قرار گرفت.
انتقادهای اخیر از عاصم منیر و ارتش
فضلالرحمان در ماههای اخیر بارها از سیاستهای ارتش، بهویژه در قبال افغانستان، انتقاد کرده است. او حملات فرامرزی پاکستان علیه خاک افغانستان را زیر سوال برد و سیاستهای امنیتی ارتش را ناکارآمد خواند. وی همچنین عملکرد ارتش در قبال تنشهای اخیر با هند را مورد انتقاد قرار داد و آن را دارای رویکردی دوگانه توصیف کرد.
اظهارات درباره بلوچستان
در سخنرانی ۱۲ جولای، فضلالرحمان مدعی شد که دولت پاکستان کنترل موثری بر مناطق بلوچنشین ندارد. او گفت بخشهای وسیعی از بلوچستان عملاً خارج از حاکمیت دولت قرار گرفته و اقتدار حکومت در این مناطق تضعیف شده است. این سخنان از تندترین انتقادهای یک رهبر سیاسی از وضعیت امنیتی پاکستان در سالهای اخیر به شمار میرود.
چالش مستقیم با فیلدمارشال منیر
اوج انتقادهای فضلالرحمان زمانی بود که خطاب به عاصم منیر گفت: «اگر میخواهی سیاست کنی، لباس نظامی را کنار بگذار، در انتخابات شرکت کن تا مشخص شود مردم به نظامیان چه میزان رأی میدهند.» این سخنان، چالشی کمسابقه علیه نفوذ ارتش در سیاست پاکستان تلقی میشود و فضلالرحمان را به یکی از جدیترین منتقدان جایگاه سیاسی عاصم منیر تبدیل کرده است.