خبرگزاری دید: از افغانستان و عراق تا یمن و ایران، مراسمهای عروسی بارها به صحنه حملات هوایی تبدیل شدهاند؛ حملاتی که در برخی موارد دهها زن و کودک را قربانی کرده و در مواردی نیز ارتش آمریکا یا ائتلافهای تحت حمایت واشنگتن، مسوولیت یا وقوع حمله را انکار کردهاند.
بمباران مراسمهای عروسی در مناطق جنگی، یکی از تلخترین نمونههای تلفات غیرنظامیان در دو دهه اخیر است؛ حوادثی که در افغانستان و عراق با حملات نیروهای آمریکایی آغاز شد، در یمن با حملات ائتلاف تحت رهبری عربستان ادامه یافت و اکنون با هدف قرار گرفتن یک مراسم عروسی در کوهستک ولسوالی سیریک هرمزگان ایران توسط نیروهای متجاوز آمریکا، آخرین مورد آن ثبت شده است.
۱ جولای ۲۰۰۲؛ کاکرک، ارزگان افغانستان
در نخستین نمونه، حمله هوایی آمریکا به روستای کاکرک در ولایت ارزگان، یک مراسم عروسی را هدف قرار داد. گزارشهای مقدماتی از اختلاف شدید در آمار قربانیان حکایت داشت و شمار کشتهها از حدود ۴۰ تا بیش از ۱۰۰ نفر اعلام شد. عفو بینالملل بعدها از ۴۸ کشته و بیش از ۱۰۰ زخمی خبر داد و گزارش کرد که مقامهای آمریکایی ابتدا این حادثه را ناشی از یک اشتباه دانستند، اما سپس مدعی شدند که نیروهای آمریکایی در واکنش به تیراندازی از سوی افراد حاضر در محل، اقدام به حمله کردهاند.
۱۸ سپتامبر ۲۰۰۳؛ فلوجه عراق
در فلوجه، گزارشهای خبری از تیراندازی نیروهای آمریکایی به سوی مهمانان یک عروسی حکایت داشت. بر اساس گزارش CBSیک نوجوان ۱۴ ساله کشته و ۶ نفر زخمی شدند.
۱۹ می ۲۰۰۴؛ مکریدیب، استان انبار عراق
در روستای مکریدیب در ولایت انبار عراق، نیروهای آمریکایی به محل برگزاری یک مراسم عروسی حمله کردند. مقامهای محلی از ۴۲ کشته خبر دادند. حتی یک منبع رسمی ارتش آمریکا درباره این حادثه نوشت که بمباران و عملیات زمینی پس از آن به کشته شدن ۴۲ زن، مرد و کودک انجامید.
۸ اکتوبر ۲۰۰۴؛ فلوجه عراق
حمله هوایی آمریکا به ساختمانی در فلوجه که به گفته شاهدان مراسم عروسی در آن برگزار شده بود، دستکم ۱۱ کشته و ۱۷ زخمی بر جای گذاشت. برخی گزارشهای همان روز شمار کشتهها را ۱۳ نفر اعلام کردند و داماد نیز در میان قربانیان بود.
۶ جولای ۲۰۰۸؛ دهبالا، ننگرهار افغانستان
حمله هوایی نیروهای ائتلاف به یک مراسم عروسی در ولسوالی دهبالا، به کشته شدن ۴۷ غیرنظامی و زخمی شدن ۱۱ نفر انجامید. گزارش سازمان ملل میگوید در میان کشتهشدگان ۳۵ کودک، ۹ زن و ۳ مرد بودند. این حمله از سوی منابع حقوق بشری و تحقیق افغانستان به نیروهای بینالمللی نسبت داده شد.
۳ نوامبر ۲۰۰۸؛ وچبغتو، قندهار افغانستان
در حمله هوایی آمریکا به روستای وچبغتو در ولسوالی شاهولیکوت قندهار، ۳۷ غیرنظامی کشته شدند که ۲۳ نفر آنان کودک و ۱۰ نفر زن بودند. گزارشهای تحقیقاتی همچنین از زخمی شدن حدود ۲۷ نفر خبر میدهند.
۶ جون ۲۰۱۲؛ لوگر افغانستان
در حمله هوایی ناتو در ولسوالی برکیبرک ولایت لوگر، ۱۸ غیرنظامی کشته شدند. گزارشها میگویند قربانیان شامل زنان و کودکان بودند و حادثه در خانهای رخ داد که مراسم عروسی در آن جریان داشت. ناتو بعداً مسوولیت کشته شدن غیرنظامیان را پذیرفت و فرمانده نیروهای ناتو در افغانستان از خانوادههای قربانیان عذرخواهی کرد.
۲۸ سپتامبر ۲۰۱۵؛ الوَهیجه، تعز یمن
در یمن، حمله به یک مراسم عروسی در روستای الوَهیجه در ولایت تعز یمن، به یکی از مرگبارترین حوادث این فهرست تبدیل شد. گزارشهای آن زمان شمار قربانیان را ۱۳۱ غیرنظامی اعلام کردند؛ حمله به ائتلاف به رهبری عربستان نسبت داده شد، هرچند این ائتلاف مسوولیت آن را رد کرد.
۱ سپتامبر ۲۰۲۶؛ کوهستک، سیریک هرمزگان ایران
در تازهترین مورد، حمله آمریکا به منطقه کوهستک در ولسوالی سیریک ولایت هرمزگان ایران، یک مراسم عروسی را هدف مستقیم قرار داد. وزارت خارجه ایران اعلام کرده که در این حمله بیش از ۷۰ نفر کشته و زخمی شدند که بیشتر آنان زنان و کودکان بودند. خبرگزاری رویترز طبق تحقیقاتی که انجام داده در تازهترین گزارش خود تایید کرده که مهمات آمریکایی مستقیما مراسم عروسی در کوهستک را هدف گرفته است.
جمعبندی
مرور این حوادث نشان میدهد که در فاصله بیش از دو دهه، مراسم عروسی در چندین منطقه جنگی به قربانگاه غیرنظامیان تبدیل شده است؛ از کاکرک و دهبالا در افغانستان، و فلوجه و مکریدیب در عراق، تا الوَهیجه در یمن و کوهستک در ایران.
وجه مشترک بسیاری از این حوادث، حضور گسترده زنان و کودکان در میان قربانیان و طرح ادعاهایی درباره اشتباه در شناسایی اهداف یا وجود نیروهای مسلح در نزدیکی محل حمله بوده است. در مواردی نیز پس از تحقیقات، مسوولیت کشتار غیرنظامیان پذیرفته یا بابت آن عذرخواهی شده است.
به این ترتیب، کوهستک را میتوان جدیدترین حلقه از زنجیرهای از حملات به مراسمهای عروسی دانست که طی آن، مرز میان «هدف نظامی» و غیرنظامیان حاضر در یک مراسم خانوادگی بارها با تراژدی انسانی همراه شده و پرونده جنایت علیه بشریت متجاوزان را قطورتر کرده است.
با این حال، در میان موارد ثبتشده از حملات هوایی آمریکا در دو دهه گذشته، افغانستان بیش از بسیاری از کشورهای دیگر شاهد هدف قرار گرفتن غیرنظامیان در مراسمهای عروسی بوده است؛ حوادثی که از ارزگان و ننگرهار تا قندهار، بارها شادی خانوادهها را به صحنهای از مرگ و ویرانی تبدیل کرده و نام افغانستان را در صدر فهرست حملات آمریکا به مراسمهای عروسی قرار داده است. تکرار این حوادث، در کنار تلفات گسترده غیرنظامیان، کارنامه حقوق بشری رژیم آمریکا را با پرسشهای جدی مواجه کرده است.