پشت پرده حملات پاکستان بر افغانستان؟
خبرگزاری دید: حملات هوایی اخیر پاکستان بر اهدافی در افغانستان، بار دیگر تنشهای امنیتی میان دو کشور همسایه را تشدید کرده و نگرانیها از بازگشت درگیریها به مرحلهای گستردهتر را افزایش داده است. اسلامآباد میگوید این حملات در واکنش به فعالیتهای گروههای مسلح و حملات اخیر در داخل پاکستان انجام شده، در حالی که حکومت طالبان از کشتهشدن دستکم چهار غیرنظامی خبر داده است.
پاکستان اعلام کرد که در این عملیات ۱۰ هدف را که به گفته این کشور با تلاش برای انجام حملات مرتبط بودهاند، هدف قرار داده است. یکی از نقاط مورد حمله، قندهار بود؛ شهری که محل اقامت هبتالله آخوندزاده، رهبر ارشد طالبان، نیز به شمار میرود. این حمله از نگاه برخی کارشناسان، تنها یک اقدام نظامی علیه اهداف مرزی نیست، بلکه میتواند پیامی مستقیم به رهبری حکومت طالبان باشد.
آنتونیو جیوستوزی، پژوهشگر ارشد موسسه RUSI، میگوید پاکستان با این حملات «آمادگی خود برای تشدید تنش» را نشان میدهد. او معتقد است حمله به قندهار راهی برای یادآوری به طالبان است که پاکستان توانایی هدف قرار دادن رهبری افغانستان را نیز دارد. جیوستوزی همچنین میگوید ارتش پاکستان در برابر افزایش حملات داخلی، باید به افکار عمومی این کشور نشان دهد که در حال واکنش است.
در همین حال، فرزانه شیخ، پژوهشگر موسسه چتمهاوس، معتقد است اسلامآباد بهوضوح احساس میکند حکومت افغانستان برای مهار تحریک طالبان پاکستان (TTP) اقدامات کافی انجام نمیدهد. با این حال، او تاکید میکند که مساله پیچیدهتر از تبادل اتهامات میان دو کشور است. به گفته شیخ، حکومت افغانستان نگران است که در صورت برخورد شدید با TTP، بخشی از جنگجویان این گروه به شاخه منطقهای داعش، موسوم به داعش خراسان، بپیوندند.
از سوی دیگر، ژرژ لوفور، پژوهشگر موسسه فرانسوی روابط بینالملل و راهبردی، حملات اخیر را بخشی از چرخه «ضربه در برابر ضربه» میان دو کشور میداند. او میگوید به نظر نمیرسد هدف پاکستان ایجاد تلفات گسترده بوده باشد و این حملات را بیشتر ادامه درگیری موجود میداند تا آغاز مرحلهای کاملاً جدید از جنگ.
در ماههای اخیر، تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش نیز ادامه داشته است. چین میزبان مذاکرات میان دو کشور بوده و کشورهایی مانند قطر، عربستان سعودی و ترکیه نیز برای میانجیگری و کاهش اختلافات تلاش کردهاند. جیوستوزی میگوید چندین کشور بر حکومت افغانستان فشار وارد کردهاند تا فعالیتهای TTP را محدود کند؛ زیرا حل این مساله میتواند به پاکستان اجازه دهد توجه بیشتری به تحولات خلیج فارس و خاورمیانه معطوف کند.
با این حال، فرزانه شیخ معتقد است تمرکز جهانی بر جنگ ایران و شرایط پرتنش خاورمیانه ممکن است برای پاکستان فرصتی ایجاد کرده باشد تا فشار بر کابل را افزایش دهد. او میگوید اسلامآباد از یکسو بر تعهد خود به دیپلماسی و گفتوگو تاکید کرده، اما از سوی دیگر تاکنون نتوانسته است از مسیر تعامل با طالبان تغییر محسوسی در وضعیت موجود ایجاد کند.
در مجموع، حملات اخیر نشان میدهد که اختلافات امنیتی، مساله گروههای مسلح و مناقشات دیرینه مرزی همچنان حلنشده باقی ماندهاند؛ مسایلی که بدون راهحل سیاسی و دیپلماتیک پایدار، میتوانند زمینه تداوم چرخه تنش میان کابل و اسلامآباد را فراهم کنند.
مترجم: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
منبع: فرانسه ۲۴ – France 24