در جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران، چین در کدام جبهه قرار دارد؟
خبرگزاری دید: ضرب‌المثلی به «سون‌تزو»، استراتژیست بزرگ چین، نسبت داده می‌شود که جنگ‌ها با متحدان برده یا باخته می‌شوند.
با پایان نظم تک‌قطبی و افزایش نشانه‌های شکل‌گیری جهان چندقطبی، این پرسش بیش از گذشته مطرح شده است که آیا جنگ جهانی سوم از هم‌اکنون آغاز شده است یا خیر. از دیدگاه نویسنده، این جنگ آغاز شده، اما نه به شکل رویارویی مستقیم میان قدرت‌های بزرگ. به باور او، آنچه در حال وقوع است، از یک جنبه جنگی نیابتی است؛ البته نه از نوع جنگ‌های نیابتی سنتی که در آن قدرت‌های بزرگ از بازیگران کوچک‌تر استفاده می‌کنند.
نویسنده معتقد است اوکراین امروز در جنگ با روسیه، به‌عنوان طرفی در جنگ نیابتی از سوی امریکا و غرب عمل می‌کند. در عین حال، ایران نیز به نوعی به کشوری تبدیل شده است که در جنگ خود با امریکا و اسرائیل، در راستای منافع چین و روسیه قرار گرفته است. از این منظر، همزمان با افزایش احتمال شکل‌گیری جنگ جهانی سوم، دامنه جنگ‌های نیابتی نیز گسترش یافته است.
اگر دیدگاه سون‌تزو را مبنا قرار دهیم که جنگ‌ها با متحدان برده یا باخته می‌شوند، ایران اکنون در برابر اسرائیل و امریکا قرار دارد. نویسنده می‌گوید فرض اولیه امریکا و اسرائیل مبنی بر اینکه جنگ می‌تواند به سقوط حکومت ایران یا حمله و اشغال این کشور منجر شود، تاکنون محقق نشده است.
در این زمینه، افغانستان به‌عنوان نمونه مطرح شده است. زمانی که اتحاد جماهیر شوروی در افغانستان می‌جنگید، امریکا از افغانستان با حمایت کشورهای اسلامی پشتیبانی کرد و در نهایت به فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی کمک کرد. اما زمانی که خود امریکا به‌عنوان یک قدرت اشغالگر به مدت ۲۰ سال در افغانستان حضور داشت، در نهایت بدون دستیابی به اهداف خود از این کشور خارج شد.
نویسنده وضعیت روسیه در اوکراین را نیز مشابه می‌داند و می‌گوید روسیه در این جنگ گرفتار شده است و کشورهای غربی در واقع از طریق اوکراین با روسیه می‌جنگند.
در مورد اسرائیل نیز نویسنده معتقد است که اسرائیل امریکا را وارد جنگی کرده است که واشنگتن آن را به‌عنوان بخشی از برنامه راهبردی خود آغاز نکرده بود. به باور او، این جنگ مستقیم در راستای اهداف اسرائیل قرار دارد و هزینه‌های آن از جمله در زمینه مواد غذایی، قیمت سوخت و دیگر بخش‌ها بر مردم امیکا تحمیل می‌شود.
نویسنده همچنین می‌گوید سیاست جنگی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، باعث افزایش تنش و درگیری میان اسرائیل و امریکا شده است.
میزان حمایت چین از ایران
به گفته نویسنده، پاسخ دقیق به این پرسش که چین تا چه اندازه از ایران حمایت می‌کند، دشوار است؛ زیرا چین میزان حمایتی را که در اختیار ایران قرار داده، اعلام نمی‌کند. او این موضوع را قابل درک می‌داند و به سابقه حمایت کشورهای غربی از گروه‌ها و کشورهای مختلف در درگیری‌های جهان اشاره می‌کند.
در متن همچنین به گروه‌هایی مانند داعش و القاعده اشاره شده و ادعا می‌شود که کشورهای غربی در مقاطعی از این گروه‌ها حمایت کرده و بعدها آن‌ها را دشمن خود دانسته و با آن‌ها جنگیده‌اند.
نویسنده معتقد است چین نیز از جنگ میان امریکا و ایران یک فرصت به دست آورده است. به باور او، پکن می‌داند که هرچه این جنگ طولانی‌تر شود، امریکا بیشتر فرسوده خواهد شد.
از سوی دیگر، جنگ با ایران به گفته نویسنده به آزمونی برای سنجش حدود قدرت امریکا تبدیل شده است. او معتقد است قدرت نظامی امریکا در برابر کشوری که ذخایر قابل توجهی از موشک در اختیار دارد، آن‌گونه که انتظار می‌رفت تعیین‌کننده نبوده است. در همین حال، اسرائیل از نظر عمق راهبردی و ظرفیت نظامی، شرایط مشابهی ندارد.
نویسنده همچنین معتقد است اگر امریکا نتواند به ایران حمله کند یا حکومت ایران را سرنگون سازد، چین به حمایت از تهران ادامه خواهد داد و روسیه نیز ممکن است حمایت‌های پیشرفته‌تری در اختیار ایران قرار دهد؛ همان‌گونه که ایران در جریان جنگ اوکراین از روسیه حمایت کرده است.
به این ترتیب، از دیدگاه نویسنده، حتی پیش از آنکه جنگ جهانی سوم به شکل کامل آغاز شود، دامنه جنگ‌های نیابتی گسترش یافته است. اوکراین و ایران نیز به‌طور فزاینده‌ای در جنگ‌هایی قرار گرفته‌اند که در آن‌ها قدرت‌های بزرگ نقش دارند.
باب‌المندب و نقش احتمالی ترکیه
نویسنده در ادامه با اشاره به پیچیده‌تر شدن وضعیت در تنگه باب‌المندب می‌گوید ترکیه که به دنبال ایجاد نظم منطقه‌ای در محیط پیرامونی خود است، در آینده از یمن حمایت‌های پیشرفته‌ای ارایه خواهد کرد؛ همان‌گونه که در مناطق دیگر نیز درگیر شده است.
به باور نویسنده، این حمایت می‌تواند به حل مساله باب‌المندب کمک کند.
با این حال، نویسنده تاکید می‌کند که چین همچنان در کنار ایران خواهد ایستاد و تلاش خواهد کرد از فرصتی که برای تضعیف امریکا به وجود آمده است، استفاده کند.
در نهایت، از دیدگاه نویسنده، هرچه امریکا مدت بیشتری از توجه خود به آسیا و منطقه آسیا-اقیانوسیه دور بماند، این وضعیت مزیت راهبردی بیشتری برای چین ایجاد خواهد کرد.
او در پایان بار دیگر به سخن منسوب به سون‌تزو اشاره می‌کند که جنگ‌ها با متحدان برده یا باخته می‌شوند و می‌گوید چین به حمایت از ایران ادامه خواهد داد.
مترجم: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
نویسنده: احسان اکتاش
منبع: دیلی صباح – Daily Sabah