خبرگزاری دید: هشتمین نشست «فرمت مسکو» درباره افغانستان بدون صدور بیانیه مشترک پایان یافت. اندیشکده هندی «آبزرور ریسرچ فوندیشن» (ORF) این رویداد را ناکامی این نشست خوانده و علت آن را تداوم اختلافات سیاسی و امنیتی میان کشورهای منطقه دانسته است. به باور این اندیشکده، اختلاف کابل و اسلام‌آباد، نگرانی کشورهای آسیای مرکزی از تهدیدهای امنیتی و پیچیدگی روابط روسیه با حکومت طالبان، روند دستیابی به رویکردی مشترک درباره آینده افغانستان را با دشواری مواجه کرده است.
به نوشته الکسی زاخاروف در اندیشکده ORF به رغم آن که هدف فرمت مسکو طی یک دهه گذشته نزدیک کردن دیدگاه قدرت‌های منطقه‌ای درباره افغانستان بوده است، اما آخرین نشست این فرمت در سال ۲۰۲۶ محدودیت‌های این سازوکار را آشکار کرد.
به باور تحلیل ORFمخالفت هیات طالبان با بخش‌هایی از پیش‌نویس بیانیه درباره تروریزم و افغانستان را یکی از عوامل اصلی ناکامی نشست بود. ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان، گفته که برخلاف رویه و رویکرد سال گذشته طالبان، این گروه با برخی عبارات پیشنهادی موافقت نکردند و همین مخالفت، نشست فرمت مسکو را بدون بیانیه به پایان رساند.
پاکستان حکومت طالبان را به فراهم کردن زمینه فعالیت گروه‌های تروریستی مخالف اسلام‌آباد متهم می‌کند، اما طبیعی است که طالبان ضمن رد این اتهام‌ها، با درج عبارت تروریزم و افغانستان در متن بیانیه پایانی نشست فرمت مسکو، مخالفت کند.
به نوشته ORFبا آن که مسکو روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی گسترده‌ای با طالبان دارد و حتی حکومت این گروه را به رسمیت شناخته است، اما نگرانی‌های امنیتی تاجیکستان و دیگر کشورهای آسیای مرکزی، روسیه را با معادله‌ای دشوار روبه‌رو ساخته است: مسکو از یک‌سو به همکاری با طالبان برای مهار تهدیدهای امنیتی نیاز دارد و از سوی دیگر باید نگرانی متحدان منطقه‌ای خود را مدیریت کند.
همزمان، به رغم آن که گسترش تجارت، صادرات انرژی و فرآورده‌های نفتی روسیه به افغانستان و طرح‌هایی مانند راه‌آهن ترانس‌افغان و خط لوله تاپی، اهمیت اقتصادی روابط دو طرف را افزایش داده، اما این همکاری‌ها هنوز نتوانسته به حل اختلافات امنیتی منطقه کمک کند.
اندیشکدهORF در پایان نتیجه گرفته که ناکامی نشست فرمت مسکو در بیانیه مشترک، ناتوانی فرمت مسکو برای ایجاد اجماع منطقه‌ای را برجسته می‌کند. با این حال، این نشست همچنان یکی از معدود بسترهای گفت‌وگو میان قدرت‌های رقیب درباره افغانستان است و ادامه آن می‌تواند برای مدیریت اختلافات منطقه‌ای اهمیت داشته باشد، اگرچه دستیابی رقبای منطقه‌ای به موضع مشترک در قبال طالبان، همچنان دشوار و دور از دسترس به نظر می‌رسد.