افزایش تنشهای امنیتی و سیاسی میان پاکستان و حکومت طالبان در افغانستان، احتمال شکلگیری جنگ نیابتی میان دو طرف را مطرح کردهاست؛ سناریویی که در آن اسلامآباد ممکن است برای افزایش فشار بر حکومت طالبان، به حمایت از گروههای مخالف این حکومت روی بیاورد.

بر اساس تحلیلی که شبکه RANE Worldview منتشر کرده است، تشدید اختلافات میان کابل و اسلامآباد میتواند زمینهساز تغییر رویکرد پاکستان در قبال مخالفان مسلح طالبان شود. در این چارچوب، حمایت از گروههای مخالف میتواند به ابزاری برای اعمال فشار غیرمستقیم بر حکومت افغانستان تبدیل شود.
در همین حال، فرمانده ارتش طالبان در مراسم فراغت نیروهای نظامی در کابل، به تاریخ ۸ نوامبر، ادعا کرد که گروههای مسلح مخالف طالبان، از جمله جبهه مقاومت ملی افغانستان و جبهه آزادی افغانستان، از پاکستان تجهیزات و حمایتهای دیگر دریافت کردهاند.
این اظهارات پس از انتشار گزارشی از روزنامه نیویارکتایمز در ۲۲ اکتوبر مطرح شد. بر اساس این گزارش، مقامهای نظامی و استخباراتی پاکستان در ماههای اخیر با رهبران گروههای مخالف طالبان دیدار کرده و پیشنهاد حمایت احتمالی از آنان را مطرح کردهاند. این اطلاعات به نقل از مقام استخباراتی پاکستان، یک مقام پیشین امنیت ملی این کشور و یکی از اعضای ارشد گروههای مخالف طالبان گزارش شده است.
تحلیل RANE نشان میدهد که در صورت ادامه تنشها، پاکستان ممکن است از ابزارهای غیرمستقیم برای افزایش فشار بر حکومت طالبان استفاده کند. این حمایت میتواند شامل فراهمسازی پناهگاه، تسلیحات و اطلاعات استخباراتی برای گروههای مخالف باشد؛ اقدامی که به اسلامآباد امکان میدهد بدون ورود مستقیم به درگیری نظامی گسترده، فشارهای خود بر کابل را افزایش دهد.
با این حال، حمایت احتمالی پاکستان از مخالفان طالبان بهتنهایی بعید است تهدید جدی برای بقای حکومت این گروه ایجاد کند. به باور نویسنده، وقوع حمله بزرگ در خاک پاکستان میتواند محاسبات اسلامآباد را تغییر دهد و مقامهای این کشور را به اتخاذ سیاست تهاجمیتر در برابر کابل و گسترش حمایت از مخالفان مسلح طالبان سوق دهد.
در مجموع، افزایش تنشها میان پاکستان و افغانستان میتواند زمینه شکلگیری رقابت نیابتی را فراهم سازد؛ رقابتی که در آن گروههای مخالف طالبان به ابزار فشار پاکستان تبدیل شوند. با این وجود، تبدیل این وضعیت به جنگ نیابتی گسترده یا تهدید جدی برای حکومت طالبان، به تحولات امنیتی آینده و تصمیمهای سیاسی و نظامی اسلامآباد بستگی خواهد داشت.
ترجمه و تلخیص: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
RANE Worldview