خبرگزاری دید: تحلیلگران استدلال میکنند که رفتار تهاجمی پاکستان در سطح منطقهای، بهویژه در سایه داشتن سلاح هستهای، میتواند پیامدهای خطرناکتری در آینده داشته باشد. آنان باور دارند که نبود شفافیت در سیاست «عدم استفاده نخستین» از سلاح هستهای و ابهام در تعریف «تهدید وجودی»، فضای بیثباتی را در منطقه افزایش داده است.
در هفتههای اخیر، حملات هوایی پاکستان به خاک افغانستان بار دیگر بحثهای جدی درباره رفتار منطقهای اسلامآباد را برانگیخته است. بر اساس گزارشهای مختلف، این حملات که میان ۲۶ فبروری تا ۱۸ مارچ انجام شده، صدها کشته و زخمی برجای گذاشته و هزاران خانواده را بیجا کرده است. مقامهای پاکستانی این عملیات را «ضد تروریزم» و هدف آن را گروه «تحریک طالبان پاکستان» (TTP) اعلام کردهاند، اما منتقدان میگویند سطح تلفات ملکی با ادعای حملات دقیق و هدفمند همخوانی ندارد.
در این دیدگاه، پاکستان متهم به استفاده گسترده از زور فرامرزی بدون وضاحت حقوقی و اخلاقی است؛ بهگونهای که مرز میان غیرنظامیان و جنگجویان در این حملات مبهم باقی مانده است. این وضعیت نگرانیهای جدی در مورد نبود دکترین واضح برای جلوگیری از تشدید بحران ایجاد کردهاست.
برخی تحلیلگران پا را فراتر گذاشته و استدلال میکنند که رفتار تهاجمی پاکستان در سطح منطقهای، بهویژه در سایه داشتن سلاح هستهای، میتواند پیامدهای خطرناکتری در آینده داشته باشد. آنان باور دارند که نبود شفافیت در سیاست «عدم استفاده نخستین» از سلاح هستهای و ابهام در تعریف «تهدید وجودی»، فضای بیثباتی را در منطقه افزایش داده است.
در روابط پاکستان و هند نیز بارها اشاره شده که وجود سلاح هستهای مانع درگیریهای گستردهتر شده، اما همزمان یک چرخه تکراری از حملات غیرنظامی، پاسخهای محدود و سپس کاهش تنش را شکل دادهاست. این وضعیت به باور برخی ناظران، نوعی «سپر هستهای» ایجاد کرده که در پشت آن، اقدامات نیابتی و تنشهای محدود ادامه مییابد.
از دید این تحلیلها، مشکل اصلی تنها داشتن سلاح هستهای نیست، بلکه نحوه استفاده سیاسی و بازدارنده از آن است. منتقدان میگویند که اگر یک دولت از بازدارندگی هستهای بهعنوان ابزار پوشش برای سیاستهای تهاجمی استفاده کند، این امر چالش جهانی ایجاد میکند، نه فقط منطقهای.
در بخش پایانی این دیدگاهها تلکید میشود که جامعه جهانی نباید تنها به مدیریت خاموش مساله سلاح هستهای بسنده کند، بلکه باید از کشورها بخواهد دکترینهای شفافتر، محدودیتهای مشخصتر و پاسخگویی بیشتری در قبال اقدامات فرامرزی داشته باشند؛ در غیر آن، خطر تشدید بحران در جنوب آسیا همچنان باقی خواهد ماند.
ترجمه و تلخیص: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
نویسنده: ناطق ملکزاده
منبع: نشنل انترست – National Interest