خبرگزاری دید: گزارشهای رسیده از دور نخست گفتوگوهای ایران و آمریکا در پاکستان نشان میدهد که این نشست، بیش از آن که تلاشی واقعی برای دستیابی به توافق باشد، به صحنهای برای «سنجش تابآوری و اراده ایران در ادامه جنگ» تبدیل شده بود. به تعبیر برخی دیپلماتهای حاضر، هیات آمریکایی با ذهنیتی ارزیابانه و نه توافقمحور وارد مذاکرات شده بود؛ گویی واشنگتن میخواست بداند ایران تا کجا آماده تحمل فشارهای همزمان نظامی، اقتصادی و روانی است.
محاسبه نخستین آمریکا این بود که ایران در مدت کوتاهی زیر فشار جنگ فرسایشی و فشارهای بینالمللی و داخلی، بهدنبال راه خروج سریع از بحران خواهد بود، اما با عبور جنگ از مرز چهل روز و تداوم توان عملیاتی و سیاسی ایران، معادله برای واشنگتن معکوس شد و اکنون این آمریکا بود که بیش از هر چیز، در پی یافتن «راه فرار آبرومندانه» از وضعیت خودساخته میگردید/میگردد نه طراحی یک توافق پایدار و متوازن.
رفتار رسانهای و روانی آمریکا نیز این برداشت را تقویت میکند. الگوی رفتاری ترامپ و رسانههای همسو با کاخ سفید، ترکیبی از تهدید حداکثری و دعوت ظاهری به مذاکره بوده است: از یکسو تهدید به اقدام نظامی سنگین، طرح سناریوهایی مانند هلیبرن در خلیج فارس یا تصرف جزایر ایرانی و از سوی دیگر، سخن گفتن از آتشبس، رفع محاصره و مذاکره فوری، اما همین شروط اعلامی، بارها و بهطور آشکار توسط خود آمریکا نقض شده تا واکنش ایران در میانه تهدید و عهدشکنی سنجیده شود؛ پروژهای برای ارزیابی «نبض جنگندگی و اراده سیاسی» تهران.
در چنین فضایی، تیم مذاکرهکننده ایرانی با تکیه بر دستاوردهای میدانی، پیام روشنی به طرف آمریکایی منتقل کرده است: آنچه واشنگتن نتوانست با حمله به زیرساختها و فشار نظامی به دست آورد، پشت میز مذاکره نیز با امتیازگیری لفظی به دست نخواهد آمد. این موضع، در واقع تأکید بر پیوند مستقیم میان میدان و دیپلماسی و رد هرگونه تصور از «تسلیم در سایه فشار» است.
به نظر میرسد آمریکا به تدریج به این جمعبندی نزدیک شده که هر خطای محاسباتی تازه، میتواند آن را بههمراه متحدان منطقهایاش برای مدتی طولانی در باتلاقی عمیقتر فرو ببرد؛ باتلاقی که ریشههای آن در ارزیابی نادرست از توان و اراده ایران است.
برآیند دور قبلی مذاکرات نشان میدهد که واشنگتن بیش از آن که بهدنبال توافق باشد، در پی آزمودن ظرفیت مقاومت ایران بوده است؛ آزمونی که نتیجهاش نه نشانه ضعف تهران، بلکه هشداری جدی درباره هزینههای سنگین ماجراجویی برای آمریکا بود.