یمن؛ گسل راهبردی امارات ـ عربستان و خروج ابوظبی از اوپک

خبرگزاری دید: خروج رسمی امارات از اوپک تنها یک تصمیم انرژی نیست؛ نقطه اوج شکافی است که از میدان‌های نبرد یمن آغاز شد و امروز به قلب معماری قدرت در خلیج فارس و بازار جهانی نفت رسیده است.

اعلام خروج امارات متحده عربی از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) از اول ماه می، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین تکانه‌های ژئوپلیتیکی سال توصیف شده است؛ تصمیمی که به بیش از پنج دهه همکاری پایان می‌دهد و نشانه‌ای آشکار از واگرایی عمیق میان ابوظبی و ریاض است. ریشه این شکاف، همان‌طور که تحلیلگران تأکید می‌کنند، نه در سیاست انرژی بلکه در میدان‌های یمن شکل گرفت.

عبدالخالق عبدالله، تحلیلگر اماراتی، این تحول را نتیجه «سیاست مستقل‌تر و قاطعانه‌تر» ابوظبی می‌داند و می‌گوید اختلاف اصلی میان دو کشور بر سر جنگ یمن است. پس از سال‌ها عملیات مشترک، اولویت‌های استراتژیک دو طرف از یکدیگر فاصله گرفت: عربستان بر امنیت مرزهای شمالی خود متمرکز شد، در حالی که امارات با حمایت از نیروهای جدایی‌طلب جنوب، به دنبال تثبیت نفوذ دریایی در سواحل راهبردی یمن بود.

تنش‌ها در دسامبر ۲۰۲۵ به اوج رسید؛ زمانی که جنگنده‌های سعودی محموله سلاح‌های اماراتی را که برای نیروهای شورای انتقالی جنوب ارسال شده بود، هدف قرار دادند. ریاض این اقدام را تهدیدی علیه امنیت ملی خود دانست و خروج امارات از یمن را اعلام کرد؛ اقدامی که ابوظبی آن را ضربه‌ای به سرمایه‌گذاری نظامی و نفوذ خود در جنوب یمن تلقی کرد. چند ماه بعد نیز از فرود یک هواپیمای باری اماراتی در جزیره میون جلوگیری شد؛ رخدادی که به گفته منابع منطقه‌ای، روند جدایی امارات از محور سعودی را تسریع کرد.

ویلیام وکسلر از شورای آتلانتیک معتقد است تصمیم خروج از اوپک را نمی‌توان جدا از «رقابت فزاینده» میان دو کشور تفسیر کرد. گزارشی از همین شورا تأکید می‌کند که حملات هوایی علیه نیروهای تحت حمایت امارات در جنوب یمن نقطه عطفی بود که واگرایی منافع ملی را آشکار کرد.

این اختلافات تنها به یمن محدود نماند. در موضوع اسرائیل، امارات روابط خود را پس از توافق ابراهیم تعمیق بخشیده و حتی سامانه گنبد آهنین را در خاک خود مستقر کرده است؛ در حالی که عربستان همچنان در برابر عادی‌سازی مقاومت می‌کند و رسانه‌های نزدیک به ریاض لحن تندی علیه روابط ابوظبی–تل‌آویو اتخاذ کرده‌اند. در سودان نیز دو کشور در دو سوی میدان قرار گرفته‌اند: ریاض حامی ارتش و امارات متهم به حمایت از نیروهای پشتیبانی سریع.

مجموعه این تحولات نشان می‌دهد شکاف‌هایی که از سواحل جنوبی یمن آغاز شد، اکنون به وین رسیده است؛ جایی که امارات تصمیم گرفته مسیر انرژی خود را مستقل از عربستان تعریف کند، اما این استقلال هزینه دارد: افزایش انزوای سیاسی در شورای همکاری خلیج فارس و جهان عرب، در برابر دستاوردی که ابوظبی آن را «بازتعریف منافع ملی در عصر جدید انرژی» می‌نامد.