روز جهانی زن؛ هشت اقدام برای جهان برابرتر
«همزمان با گرامیداشت روز جهانی زن، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با تاکید بر اینکه نابرابری جنسیتی هنوز بزرگترین چالش حقوق بشری جهان است، هشت اقدام عملی را برای تقویت حقوق زنان و دستیابی به توسعه پایدار و صلح در جهان مطرح میکند.»
آنتونیو گوترش:
“در نزدیک به یک دهه رهبری در سازمان ملل متحد، بارها دیدهام که جهان ما با آزمونهای دشوار روبهرو شدهاست؛ از شوکهای اقلیمی گرفته تا افزایش فقر، درگیریهای خشونتآمیز و محدودشدن فضای مدنی. اما در عین حال شاهد بودهام که راهحلهای زیادی نیز شکل گرفتهاند، و همه آنها یک عامل مشترک داشتهاند: زنان.
اکنون که جهان روز جهانی زن را گرامی میدارد، زمان آن رسیدهاست که بپذیریم نابرابری جنسیتی بزرگترین چالش حقوق بشری عصر ماست؛ و پیشبرد برابری یکی از نیرومندترین محرکهای توسعه پایدار و صلح به شمار میرود. در اینجا هشت اقدام، بر اساس تجربه شخصی من، برای پیشبرد حقوق زنان و دستیابی به نتایج عملی ارائه میشود.
۱) شکاف قدرت را اصلاح کنیم
برابری جنسیتی در اصل مسالهای مربوط به قدرت است. با این حال، نهادهایی که بیشتر توسط مردان اداره میشوند هنوز جهان ما را شکل میدهند. موج رو بهرشد اقتدارگرایی این نابرابریها را تشدید کرده و دستاوردهای بهدستآمده را عقب راندهاست؛ از حقوق کاری عادلانه تا حقوق باروری. همچنین تعصبهای نژادی و جنسیتی را که مانع پیشرفت زنان میشود، تقویت کرده است. برابری جنسیتی جوامع را ارتقا میدهد. وقتی قدرت به اشتراک گذاشته شود، آزادی گسترش مییابد.
۲) برابری در نمایندگی را به یک اولویت تبدیل کنیم
زنان در دولتها و هیاتهای مدیریتی در سراسر جهان بهطور چشمگیری کمتر از مردان حضور دارند. در سازمان ملل ما تلاش کردیم برابری جنسیتی را به اولویت تبدیل کنیم و این کار را از رهبری ارشد آغاز کردیم. ما با گسترش جستوجو برای یافتن نامزدهای شایسته این کار را انجام دادیم، نه با پایین آوردن معیارها. سازمان ملل از این رویکرد قویتر شدهاست؛ با فرهنگ کاری بهتر و تصمیمگیری فراگیرتر. درس روشن است: وقتی نهادها برابری را انتخاب کنند، نتایج بهدنبال آن میآید.
۳) روی سودآورترین سرمایهگذاری تمرکز کنیم
سرمایهگذاری روی زنان بازده بسیار بالایی دارد. هر دالری که برای آموزش دختران هزینه شود تقریباً سه برابر سود به همراه دارد، در حالی که سرمایهگذاری در سلامت مادران و برنامهریزی خانواده بیش از هشت برابر بازده ایجاد میکند. سیاستهایی که از خانوادهها حمایت میکنند، مانند مراقبت از کودکان و سالمندان، جوامع را تقویت کرده و رشد اقتصادی بیشتری را آزاد میسازند. مجموعه این اقدامات پایهای برای کاهش شکافهای جنسیتی ایجاد میکند که میتواند درآمد ملی کشورها را تا حدود ۲۰ درصد افزایش دهد.
۴) برای زنان در میز صلح جا باز کنیم
توافقهای صلح زمانی پایدارتر هستند که زنان در مذاکره و اجرای آنها مشارکت داشته باشند. با این حال در بسیاری از درگیریها – از جمله در غزه، اوکراین و سودان – زنان تا حد زیادی از روندهای صلح کنار گذاشته شدهاند، در حالی که بیشترین بار جنگ را تحمل میکنند. در زمانهای که بیثباتی در حال افزایش است، مشارکت زنان صرف نمادین نیست؛ بلکه راهی سریع برای ثباتبخشی به جهان شکسته ماست.
۵) به تبعیض قانونی پایان دهیم
در سطح جهان، زنان تنها ۶۴ درصد از حقوق قانونی مردان را در اختیار دارند. در بسیاری از کشورها، زنان نمیتوانند مالک دارایی شوند، آزادانه کار کنند یا درخواست طلاق بدهند. حتی در جاهایی که قوانین حمایتی وجود دارد، زنان برای دسترسی به کمکهای حقوقی یا دادگاهها با موانع بیشتری روبهرو هستند. هر کشور باید متعهد شود قوانین تبعیضآمیز را لغو کرده و حقوق زنان را در عمل نیز اجرا کند.
۶) عدم تحمل خشونت جنسیتی – بدون هیچ بهانهای
خشونت علیه زنان یک وضعیت اضطراری جهانی است که ریشه در نابرابری دارد و با سکوت تداوم مییابد. هر زن و دختر حق دارد بدون ترس زندگی کند. با این حال خشونت مبتنی بر جنسیت، از جمله سوءاستفاده و بهرهکشی جنسی، همچنان نقض هولناک اعتماد و انسانیت است. ما باید در همه جا با آن مقابله کنیم؛ با سیاست عدم تحمل، پاسخگویی کامل و حمایت قاطع از قربانیان.
۷) تعصب را از فناوری حذف کنیم
درحالی که زنان تنها یک چهارم نیروی کار در بخش فناوری را تشکیل میدهند، تعصب در سیستمهایی که زندگی روزمره را شکل میدهند، در حال نهادینهشدن است. همزمان، زنستیزی در فضای آنلاین به سرعت درحال افزایش است. شرکتهای فناوری و دولتها باید با همکاری یکدیگر برای ایجاد فضاهای دیجیتال امن و فراگیر اقدام کنند، و جهان باید موانع ورود دختران به علوم و فناوری را کاهش دهد.
جنسیت را در برنامههای اقلیمی لحاظ کنیم
تغییرات اقلیمی تبعیض جنسیتی دارد. در بحرانهای غذایی اغلب زنان آخر از همه غذا میخورند و در شرایط اضطراری با خطرات بیشتری روبهرو میشوند. وقتی معیشتها از بین میرود، دختران بیشتر در معرض ازدواج زودهنگام قرار میگیرند.
اما زنان همچنین در خط مقدم راهحلهای اقلیمی قرار دارند؛ از پیشبرد قوانین سبز گرفته تا هدایت جنبشهای جهانی و ایجاد تغییر در سطح محلی. داشتن سیارهای قابل زیست نیازمند سیاستهای اقلیمی حساس به جنسیت است؛ از جمله دسترسی برابر به مشاغل سبز، حفاظت بهتر در شرایط اضطراری و مشارکت کامل در تصمیمگیریهای زیستمحیطی.
در سراسر جهان، من شاهد اجرای این هشت راهحل بودهام؛ در مناطق جنگی و روندهای بازسازی، در پارلمانها و صنفهای درس، در سازمانها و جوامع. اگر رهبران جهان واقعاً در مورد برابری جنسیتی جدی باشند و اکنون به این اقدامات متعهد شوند، ما میتوانیم جهان را تغییر دهیم — برای زنان و دختران، و برای همه ما.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد