خبرگزاری دید: در حالی که مذاکرات صلح را نمیتوان شکست کامل دانست، اما در گفتوگوهای امریکا و ایران که روز شنبه آغاز شد، هیچ پیشرفت چشمگیری حاصل نشد. دو هیات مذاکرهکننده روز یکشنبه اسلامآباد را به مقصدهای خود ترک کردند. با این حال، آتشبس دو هفتهای که با میانجیگری پاکستان برقرار شده، ظاهراً همچنان پابرجا است و به نظر نمیرسد بازگشت فوری به درگیریها در دستور کار باشد.
پس از ۴۰ روز جنگ که با تجاوز امریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، حتی این میزان اندک پیشرفت نیز باید مورد توجه قرار گیرد. درست است که رئیسجمهور امریکا پس از پایان مذاکرات بار دیگر تهدیدهایی مطرح کرد، اما ممکن است این کار را بیشتر برای نمایش سیاسی انجام داده باشد، زیرا بلافاصله هیچ اقدام نظامیای اعلام نکرد.
اینکه دو طرف این مذاکرات را جدی گرفتهاند، از افرادی که به اسلامآباد اعزام کردند نیز مشخص بود: از طرف ایران رئیس پارلمان و وزیر خارجه حضور داشتند و از طرف امریکا نیز معاون رئیسجمهور ریاست هیات را بر عهده داشت. در حالی که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور امریکا، از «خبر بد» عدم توافق ابراز تاسف کرد، وزارت خارجه ایران اعلام کرد که پس از یک جلسه که ۲۱ ساعت طول کشید، انتظار توافق هم نمیرفت.
دو طرف همچنان بر سر مسایل کلیدی، مانند برنامه هستهای ایران و بازگشایی تنگه هرمز، فاصله زیادی دارند. با این حال، به نظر میرسد هر دو طرف به دنبال راهی برای خروج از این جنگ ویرانگر هستند، بهویژه امریکاییها که نتوانستهاند ایران را به زانو درآورند و اگر چنین بود، به اعزام مقامات بلندپایهاش به پاکستان برای مذاکره صلح نیازی نداشتند. بنابراین، با وجود سطح بالای بیاعتمادی، هنوز یک روزنه کوچک برای دیپلماسی وجود دارد. این فرصت نباید از دست برود؛ زیرا در غیر این صورت احتمال ازسرگیری درگیریها وجود دارد.
اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، گفته است که برای دو طرف «ضروری» است آتشبس را حفظ کنند. همچنین عمان، که دور قبلی مذاکرات را تسهیل کرده بود و حتی در زمان حمله امریکا به ایران نیز مذاکرات در جریان بود، ادامه روند دیپلماسی را تایید کرده است. کشورهای منطقه درک میکنند که اگر درگیریها از سر گرفته شود، همه آسیب خواهند دید و این آسیب با محدودشدن جریان انرژی و تجارت از طریق تنگه هرمز، شدیدتر نیز خواهد شد.
بنابراین، هم امریکا و هم ایران باید روند صلح را ادامه دهند. یکی از راههایی که واشنگتن میتواند اعتماد تهران را جلب کند، لغو فوری تحریمها و آزادسازی داراییهای ایران است. توقف حملات وحشیانه اسرائیل به لبنان نیز میتواند زمینهساز صلح گستردهتر منطقهای شود. هر دو طرف باید انعطافپذیری نشان دهند و امریکا نیز باید تعهد بدهد که نه خود و نه متحدش اسرائیل، ایران را با حمله بیشتر تهدید نخواهند کرد.
اگر این شرایط فراهم شود، مذاکرات میتواند به یک صلح معنادار و بلندمدت منجر شود، اما اگر هر یک از طرفین بر مواضع سختگیرانه خود پافشاری کنند، نتیجه آن میتواند جنگی دیگر باشد. چنین چیزی ممکن است به نفع اسرائیل باشد، که بزرگترین تهدید برای صلح در منطقه است. اما امریکا باید از خود پرسشهای جدی بپرسد: آیا میخواهد خود را در یک «جنگ بیپایان» دیگر در خاورمیانه گرفتار کند؟
سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
داون – Dawn