نابودی تدریجی اسماعیلیان افغانستان

خبرگزاری دید: در سال‌های اخیر، وضعیت اسماعیلیان افغانستان به‌گونه نگران‌کننده‌ای رو به وخامت رفته‌است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که فشارهای مذهبی، اجتماعی و امنیتی بر این جامعه افزایش یافته و بسیاری از خانواده‌های اسماعیلی با تهدید، تبعیض و محدودیت‌های گسترده روبه‌رو شده‌اند.

یکی از تازه‌ترین رویدادهای تکان‌دهنده، قتل «لیلما» در ولسوالی اشکاشم ولایت بدخشان بود. لیلما، زن کارآفرین اسماعیلی و همسر سلام مفتون، آوازخوان محلی، هنگام رفتن به کارگاه خیاطی‌اش هدف تیراندازی افراد ناشناس قرار گرفت و پس از انتقال به شفاخانه جان باخت. منابع محلی گفته‌اند که او از زنان فعال اجتماعی و اقتصادی منطقه بود و در بازار ویژه زنان فعالیت می‌کرد. این رویداد موجی از نگرانی و خشم را در میان باشندگان بدخشان برانگیخت.

قتل لیلما فقط نمونه‌ای از افزایش خشونت علیه اسماعیلیان نیست. در ماه‌های گذشته نیز گزارش‌هایی از کشته‌شدن چندین تن از پیروان این مذهب در بدخشان منتشر شده‌است.

اسماعیلیان که بخشی از شیعیان افغانستان را تشکیل می‌دهند، بیشتر در ولایت‌های بدخشان، بامیان، تخار، بغلان و بخش‌هایی از کابل زندگی می‌کنند. این جامعه در گذشته نیز با چالش‌هایی روبه‌رو بود، اما اکنون فشارها شکل سازمان‌یافته‌تری به خود گرفته است. بر بنیاد گزارش‌های نهادهای حقوق بشری، طالبان در برخی مناطق مردم اسماعیلی را مجبور به آموزش مذهبی بر اساس مذهب سنی کرده‌اند و کودکان آنان باید در مدرسه‌های دینی مورد تایید طالبان آموزش ببینند.

در کنار محدودیت‌های مذهبی، مواردی از قتل و حمله بر اسماعیلی‌ها نیز گزارش شده‌است. در بدخشان و تخار چندین تن از باشندگان اسماعیلی هدف تیراندازی افراد ناشناس قرار گرفته‌اند. همچنان گزارش شده که برخی عبادتگاه‌های اسماعیلیان بسته یا به مسجدهای اهل سنت تبدیل شده‌اند. این اقدامات سبب افزایش ترس و نگرانی در میان مردم محل شده‌است.

سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر هشدار داده‌اند که ادامه این وضعیت می‌تواند به حذف تدریجی هویت مذهبی و فرهنگی اسماعیلیان در افغانستان منجر شود. به باور ناظران، فشار برای تغییر مذهب، محدود ساختن مراسم دینی و حذف نقش اجتماعی این جامعه، بخشی از سیاست یکدست‌سازی مذهبی در کشور است.

با وجود این فشارها، بسیاری از اسماعیلیان افغانستان همچنان تلاش می‌کنند هویت مذهبی و فرهنگی خود را حفظ کنند. بزرگان قومی و شخصیت‌های محلی بارها خواهان احترام به آزادی مذهبی و پایان دادن به تبعیض شده‌اند. آنان تاکید می‌کنند که افغانستان خانه مشترک همه اقوام و مذاهب است و هیچ گروهی نباید به دلیل باورهای دینی خود مورد تهدید قرار گیرد.

در مجموع، وضعیت کنونی اسماعیلیان افغانستان بازتابی از بحران گسترده حقوق بشری در کشور است؛ بحرانی که در آن اقلیت‌های مذهبی بیش از همه آسیب می‌بینند و آینده آنان با ابهام جدی روبه‌رو شده‌است.

ترجمه و تلخیص: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
نویسنده: سانچیتا باتاچاریا
منبع: سریلانکا گاردین – Slguarding.org