اروپا و خوشآمدگویی به طالبان؛ پیامدها و پرسشها
خبرگزاری دید: امروز سهشنبه(۲۳ جون)، پایتخت اروپا میزبان هیاتی از « حکومت طالبان» بود؛ حکومتی که از سوی اتحادیه اروپا بهرسمیت شناخته نشدهاست. این هیات بهرهبری عبدالقاهر بلخی، سخنگوی وزارت امور خارجه، به بروکسل سفر کرده بود.
در حالی که هنوز جزییات بیشتری از دیدارهای میان نمایندگان طالبان و مقامهای کمیسیون اروپا ــ که دعوتکننده این هیات بودند ــ منتشر نشدهاست، اما به نظر میرسد دلیل این «راهبرد تعامل» غیرمنتظره را باید در جهتگیری تازه سیاست مهاجرتی اتحادیه اروپا جستوجو کرد. این سیاست جدید در پی آن است که بازگرداندن پناهجویان را حتی به کشورهایی که چندان به رعایت حقوق بشر شهرت ندارند، آسانتر سازد.
به این ترتیب، پس از بیست سال جنگ با طالبان، اکنون روندی آغاز شدهاست که احتمالاً در نهایت به بازگرداندن پناهجویان افغانستان خواهد انجامید؛ دهها هزار نفری که برای فرار از حاکمیت طالبان و یافتن زندگی بهتر به کشورهای دیگر پناه برده بودند. آنها زندگیای میخواهند که برای نمونه، زنان مجبور به پوشیدن برقع نباشند و از رفتن به مکتب محروم نگردند. جنگ با طالبان سرانجام با توافقنامه فاجعهبار دوحه در ۲۰۲۱ پایان یافت؛ توافقی که پیروزی طالبان را بر کل ائتلاف بینالمللیِ تلاشکننده برای ساختن افغانستانی متفاوت رقم زد و زمینه بازگشت دوباره حکومت آنان را فراهم کرد.
به گفته مقامها، تنها پنج ویزا صادر شده که همگی موقت بوده و فقط برای خاک بلجیم اعتبار داشتهاند. همچنین، بنا بر اظهارات ماکسیم پروو، وزیر امور خارجه بلجیم، دیدار میان طالبان و اتحادیه اروپا در یک هوتل برگزار شده و نه در ساختمان برلایمونت یا دیگر ساختمانهای رسمی اتحادیه اروپا.
با این حال، این موضوع از ماهیت کاملاً استثنایی این سفر نمیکاهد؛ سفری که سازمان عفو بینالملل آن را «غیرقابل قبول» توصیف کردهاست. اگر بتوان با طالبان «مذاکره» کرد، در آن صورت میتوان با هر حکومت یا گروه مسالهدار دیگری در جهان نیز وارد مذاکره شد، بدون هیچ استثنایی.
همچنین جالب خواهد بود که بدانیم رهبرانی چون امانوئل مکرون و پدرو سانچز درباره این موضوع چه نظری دارند؛ بهویژه با توجه به اینکه درست چند روز پیش نسبت به مقررات جدید بازگرداندن مهاجران موضعگیریهای تندی داشتند. مقرراتی که احتمالاً برخی مقامهای پرکار اتحادیه اروپا قصد داشتند از طریق گفتوگو با طالبان، زمینه اجرای آن را فراهم سازند؛ گفتوگوهایی که، چنانکه میتوان حدس زد، احتمالاً بهطور کامل مردانه بودهاند.
نکته مهم دیگر این است که اتحادیه اروپا تا چه اندازه حاضر است در چارچوب سیاست همکاری با کشورهای مبدأ یا مسیر مهاجرت، برای تسهیل روند بازگرداندن مهاجران پیش برود و فهرست «کشورهای امن» را گسترش دهد.
بر اساس قوانین اروپا (دستورالعمل ۲۰۱۳/۳۲ اتحادیه اروپا) و رویه قضایی دادگاه عدالت اتحادیه اروپا، یک کشور زمانی «امن» محسوب میشود که:
– حقوق بشر را برای تمام شهروندان خود و در سراسر قلمرو این کشور تضمین کند؛
– در آن تبعیض، آزار و اذیت، یا رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز وجود نداشته باشد؛
– و کشور درگیر منازعات داخلی یا جنگهای بینالمللیای نباشد که جان غیرنظامیان را به خطر اندازد.
پارلمان اروپا بهتازگی فهرست نسبتاً گستردهای از کشورهای امن را تصویب کردهاست. اکنون این پرسش مطرح میشود که در آینده، آیا افغانستان نیز در این فهرست قرار خواهد گرفت یا خیر؟
مترجم: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
نویسنده: یوستوس لیپسیوس
منبع: اییو نیوز – Eunews