خبرگزاری دید: پاکستان در حالی استفاده از هوش مصنوعی را در بخشهای نظامی و امنیتی گسترش میدهد که با افزایش حملات تروریستی، تنشهای مرزی با افغانستان و هند و تحولات امنیتی منطقه روبهرو است. بر اساس گزارش شاخص جهانی تروریزم، این کشور در سال ۲۰۲۵ با ثبت یکهزار و ۴۵ مورد حمله تروریستی و یکهزار و ۱۳۹ کشته، در صدر این شاخص قرار گرفته است.

در پی افزایش تهدیدهای امنیتی، اسلامآباد بهتدریج هوش مصنوعی را وارد راهبرد دفاعی خود کرده است. پاکستان با معرفی سیاست ملی هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۵، فعالیت مراکز تحقیقاتی نظامی و توسعه تجهیزات پیشرفته، از جمله پهپادهای رزمی، سامانههای ضدپهپاد و رباتهای نظامی را در دستور کار قرار داده است.
بر اساس این گزارش، ارتش پاکستان از پهپادها برای نظارت و حمله به اهداف در مناطق دورافتاده، بهویژه در امتداد مرز افغانستان، استفاده میکند. همچنین مقامهای نظامی این کشور از برنامههایی برای بهکارگیری رباتها در عملیات شناسایی، پاکسازی مناطق و انتقال مهمات و تجهیزات نظامی خبر دادهاند.
با این حال، بخش مهمی از نگرانیها به استفاده داخلی از این فناوریها مربوط میشود. بر بنیاد مطلب نشریه «دیپلمات»، نهادهای نظامی پاکستان، بهویژه اداره روابط عمومی ارتش (ISPR)، از ابزارهای هوش مصنوعی و فناوریهای دیجیتال برای مدیریت روایتهای رسانهای، نظارت بر شبکههای اجتماعی و مقابله با آنچه «تبلیغات ضد دولتی» مینامند، استفاده میکنند. منتقدان میگویند این اقدامات میتواند به شناسایی کاربران ناشناس و سرکوب مخالفان سیاسی و فعالان مناطق بلوچستان، خیبرپختونخوا و کشمیر تحت اداره پاکستان منجر شود.
عبدالله خان، تحلیلگر امنیتی و مدیر مؤسسه مطالعات منازعه و امنیت پاکستان، گفته است که با وجود گسترش این فناوریها، سیاست امنیت ملی پاکستان برای سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ حتی اشارهای به هوش مصنوعی ندارد. به گفته او، نبود شفافیت درباره نحوه استفاده از این ابزارها، ارزیابی پیامدها و نظارت بر عملکرد نهادهای امنیتی را دشوار ساخته است.
جنرال طلعت مسعود، مقام پیشین وزارت تولیدات دفاعی پاکستان، نیز تأکید کرده است که نظارت مؤثر تنها زمانی ممکن است که یک دولت غیرنظامی منتخب، مسوولیت تصمیمگیری و فرماندهی را بر عهده داشته باشد و میان نهادهای نظامی و غیرنظامی توازن قدرت برقرار شود.
در همین حال، عبدالله خان میگوید با وجود افزایش استفاده از فناوری، حملات تروریستی در پنج سال گذشته روند صعودی داشته و موفقیتهای قابلتوجهی در مبارزه با تروریزم مشاهده نشده است. او معتقد است پاکستان هنوز در مراحل ابتدایی استفاده عملیاتی از فناوری برای مقابله با گروههای مسلح قرار دارد.
این مطلب نتیجه میگیرد که چالش اصلی پاکستان تنها افزایش تواناییهای نظامی نیست، بلکه ایجاد توازن میان امنیت شهروندان، آزادیهای اساسی و پاسخگویی نهادهای قدرت نیز اهمیت دارد.
مترجم: سیدطاهر مجاب – خبرگزاری دید
منبع: دیپلمات – Diplomat